نویسنده: محبوبی
فصل چهارم: چالشهای دموکراسی
درآمد
در ادبیات دموکراسی، مفهوم چالشهای دموکراسی یا موانع دموکراسی از جمله مفاهیم مهم قلمداد میگردد. مسئلهی چالشها و موانع دموکراسی در بحثهای گذارشناسی، برقراری، تحکیمشناسی و نیز تحقق و ثبات دموکراسی؛ اغلب همچون محور عمل میکند. همچنان که دربارهٔ مفهوم دموکراسی مناقشه و اختلافنظر وجود دارد، در خصوص چالشها و موانع دموکراسی نیز شاهد مناقشه و اختلافنظر هستیم. چالشهای دموکراسی در همهٔ جوامع یکسان نیست و به اشکال مختلف و با ماهیت متفاوت میتواند وجود داشته باشد. به نظر میرسد هرجا که دموکراسی وجود دارد، چالشها و موانع آن نیز موجود است. این چالشها و موانع هم در کشورهایی که به دموکراسیهای بزرگ و باثبات مشهورند و هم در کشورهایی که «گذار به دموکراسی» را بهتازگی آغاز کردهاند و از «دموکراسی حداقلی» برخوردارند، وجود دارد. اما ابعاد، گستره، میزان، تأثیرگذاری و نوع این چالشها متفاوت و متغیرند؛ مثلاً: در کشورهای غربی و جهان اول که دموکراسی بر آنها حاکم است، چالشهای دموکراسی، مانع جریان دموکراسی نشده است و نمیتوان این چالشها را موانع دموکراسی پنداشت، بلکه بیشتر میتوان به این چالشها با در نظر داشت آسیبهایی که در نظام سیاسی کشورها وارد میکند، توجه داشت.
اما در کشورهای جهان سوم مانند افغانستان که چالشهای دموکراسی، مانع جریان نظام سیاسی دموکراسی شده است، میتوان چالشهای دموکراسی را همان موانع دموکراسی خطاب کرد و از این زاویه به بررسی آنها پرداخت. بر همین اساس، در این فصل ابتدا به چالشهای دموکراسی با نگاه آسیبشناسی در جهان پرداخته شده و چالشهایی مانند: عوامفریبی (دماگوژی)، استبداد اکثریت، موبوکراسی یا غوغاسالاری، اولیگارشی یا گروهسالاری، قانونگذاری، فساد سیاسی و نابرابری اجتماعی و اقتصادی مورد بررسی قرار گرفته است. سپس در ادامهٔ این فصل به چالشهای دموکراسی با نگاه موانع این جریان در افغانستان پرداخته شده و چالشهایی مانند: ساختار نظام سیاسی، فرهنگ سیاسی سنتی-قبیلهای، تعدد بیرویهٔ احزاب، پارلمان ضعیف و ناکارآمد، بیثباتی سیاسی و وضعیت نامطلوب اقتصادی مورد بررسی قرار گرفته است.
مأموریت شکست خورده
