تالیف: وهبه زحیلی
موضوع: فعالیتها و مسئولیتهای خانوادگی
ارائه خدمات به مادران و نوزادان
تأسیس مراکزی برای ارائه خدمات مورد نیاز به مادران و کودکان آنها بسیار ضروری است؛ زیرا در دنیای معاصر مادران ـ به ویژه مادران باردار ـ به مراقبت و ارائه خدمات نیازی بیشتر از دیگران دارند و باید زمینه لازم برای مراجعه و معالجه آنها توسط متخصصین و نگهداری از نوزادان و تهیه دارو و امکانات کافی برایشان فراهم شود و مسئولیت فراهم نمودن امکانات لازم برای این هدف برعهده حکومتها و پس از آنها هیأتها و جمعیتهای خیریه مردمی است، تا شرایط و فضای مناسب روحی، جسمی و تندرستی را برای مادران و نوزادان فراهم گردانند؛ زیرا اگر مادران از سلامت جسمی، روانی و آسودگی خاطر برخوردار باشند، نوزادان سالمی را به دنیا خواهند آورد و پس از تولد هم به خوبی میتوانند به نگهداری و تربیت از آنان اقدام نمایند و کودکان آنها نیز در معرض بیماریهای جسمی و روحی قرار نگیرند. همچنین مراقبت از کودکان و واکسینه نمودن آنها در مقابل بیماریهای خطرناکی مانند: فلج اطفال، حصبه، آبله و … بسیار ضروری است.
لازم است پدر، مادر و دیگر خویشاوندان رشد جسمی و روانی کودکان خود و نزدیکان را زیر نظر داشته باشند و در صورت نیاز و هنگامی که مشکلی را در مسیر رشد آنها مشاهده کردند، به پزشک و یا مربیان متخصصی مراجعه نمایند. از همه مهمتر کودکان باید احساس کنند که پدر، مادر و نزدیکان آنها را دوست میدارند و مورد توجه و مراقبت قرار میدهند و همچنان که پیشتر نیز گفتیم: اسلام احکام و رهنمودهای بسیار ارزشمندی را برای تربیت فکری، روحی، جسمی و اخلاقی کودکان ارائه نموده است، که در تربیت اسلام و طبیعی آنها نقش مهمی را برعهده دارد که برخی از آنها عبارتند از:
بغل کردن ـ و حمل نمودن کودکان، تبلور محبت، شفقت و مهربانی است؛ زیرا رسول خدا صلیالله علیه و سلم کودکان را بغل میکرد و حتی میگویند: «روزی رسول خدا صبسالله علیه و سلم از منبر خطابهاش پایین آمد و حسن و حسین رضیالله عنهما را بغل نموده و بالای منبر جلو دست خود قرارشان داد».
بوسیدن کودکان نیز نقش مهمی را در نشاط و شادابی کودکان برعهده دارد. امام مسلم و امام بخاری از ابوهریره رضیالله عنهما نقل مینمایند که: «روزی اقرع تمیمی در حضور رسول خدا صلیالله علیه و سلم نشسته بود که حسن بن علی رضیالله عنهما آمد. رسول خدا صلیالله علیه و سلم او را بغل نموده و بوسید. اقرع گفت: یا رسول الله صلیالله علیه و سلم من ده تا فرزند دارم که تاکنون هیچ کدام از آنان را نبوسیدهام. رسول خدا صلیالله علیه و سلم نگاهی به او نمود و فرمود: «هرکس که مهربان نباشد، دیگران با او مهربان نخواهند بود».
سلام ـ و احوالپرسی با کودکان کاری بسیار مطلوب و سازنده است. روایت شده که: «روزی رسول خدا صلیالله علیه و سلم از کنار جمعی از کودکان که به بازی و سرگرمی مشغول بودند، عبور میکرد. وقتی که نزدیک شد به آنها سلام فرمود».
بازی ـ و سرگرمی نمودن با کودکان زمینه خوبی را برای رشد طبیعی و تقویت نشاط و شادابی در آنها فراهم میگرداند. و سبب تقویت استعدادهای فکری و جسمی و سلامت روانی آنها میشود و اینگونه سلامتیها برای انسان بسیار مهم و حیاتی هستند و آشنا نمودن آنان با ورزشهای شنا، فوتبال، دو، والیبال، طناب بازی و … پیامدهای مطلوبی را به دنبال دارند. رسول خدا صلیالله علیه و سلم با کودکان بازی و شوخی و مهربانی میفرمودند و گاهی حسن و حسین بن علی در کودکی به هنگام سجده بر روی پشت مبارک رسول خدا صلیالله علیه و سلم سوار میگردیدند و گاهی در غیر نماز هم همین کار را میکردند و «حَل حَل» مینمودند و رسول خدا صلیالله علیه و سلم هم میفرمود: «مرکب بسیار خوبی دارید». و همچنین رسول خدا صلیالله علیه و سلم فرموده است:
«هر کدام از شما که کودکی دارید، با او به بازیها و سرگرمیهای کودکانه بپردازید».
فقـه خـانواده