تالیف: وهبه زحیلی
موضوع: – 6_روابط با غیرمسلمانان
زن و مرد مسلمان چراغ پرفروغی هستند که در هر شرایطی روشنیبخش راه دیگران هستند و صادقانه مردم را به سوی دین خداوند فرا میخوانند و الگوهای ارزشمندی برای همکیشان خود و پیروان دیگر ادیان میباشند و سرچشمههای خیر و نیکی هستند و از اعماق درون و در عمل به دیگران احترام میگذارند و خیرخواه آنان میباشند و دوستشان میدارند و در پی آن هستند که براساس حق، دادگری، نیکوکاری و خیرخواهی با آنها زندگی کنند.
انسانهای مسلمان با آفریدههای خداوند از سر ستیز برنمیآیند؛ زیرا میدانند که خداوند خیر و شر، زیبا، زشت، ایمان، کفر، نیکی و بدی را در راستای هماهنگی برای تحقق تکامل بشری آفریده است. و وجود تفاوتهای میان مردم را از آنجا که تبلور و خواست حکمت و مشیت خداوند است، به او محل مینماید. خداوند متعال در اینباره میفرماید:
﴿وَلَوۡ شَآءَ رَبُّكَ لَأٓمَنَ مَن فِي ٱلأَرۡضِ كُلُّهُمۡ جَمِيعًاۚ أَفَأَنتَ تُكرِهُ ٱلنَّاسَ حَتَّىٰ يَكُونُواْ مُؤۡمِنِينَ ٩٩ وَمَا كَانَ لِنَفسٍ أَن تُؤۡمِنَ إِلَّا بِإِذۡنِ ٱللَّهِۚ وَيَجعَلُ ٱلرِّجسَ عَلَى ٱلَّذِينَ لَا يَعۡقِلُونَ ١٠٠﴾ [یونس: 99].
«و اگر پروردگار تو میخواست هرکس در زمین است همه آنها ایمان میآوردند پس آیا تو مردم را ناگزیر مینمایی که ایمان بیاورند؟ هیچکس جز با اجازه خداوند ایمان نمیآورد و خداوند بر کسانی که نمیاندیشند، پلیدی (و بدبختی را) قرار داده است».
این آیه آبی سرد را بر روی آتش تعصب و کینهورزی میپاشد و نهال ایمان به اراده و خواست مطلق خداوند و سپردن همه امور به او را در دل انسان بر زمین مینشاند و ثمر آن نهال ایمان، سماحت، بردباری و پرهیز از اعتراض به اندیشهها و آرمانها، احزاب، مذاهب، معرفتها و برداشتهای گوناگون و ادیان مختلف است.
هرگاه سماحت و تحملپذیری بر قلوب و اندیشهها مسلط شود، حاصل آن همکاری و دوستی متقابل و مهربانی میان همه مردم مسلمان و غیرمسلمان خواهد بود. گاهی ممکن است مسلمانی با غیرمسلمانی همسایه یا همکار باشد، در اینجا این سئوال پیش میآید که: چگونه روابط خود را با او تنظیم نماید؟
قرآن کریم چهارچوب و چگونگی روابط با غیرمسلمانان را مشخص فرموده و به زندگی مسالمتآمیز دینی اکتفاء ننموده، بلکه گامی بلندتر را برداشته و آن را به مرتبه زندگی و روابط همراه با محبت و تفاهم اوج بخشیده است و این نشانه منزلت والای اسلام و اندیشه فرادینی و فراملی آن است. خداوند متعال در مقام بیان تفاوت میان مسلمانان و دشمنان آنها میفرماید:
﴿لَّا يَنهَىٰكُمُ ٱللَّهُ عَنِ ٱلَّذِينَ لَمۡ يُقَٰتِلُوكُمۡ فِي ٱلدِّينِ وَلَمۡ يُخرِجُوكُم مِّن دِيَٰرِكُمۡ أَن تَبَرُّوهُمۡ وَتُقسِطُوٓاْ إِلَيهِمۡۚ إِنَّ ٱللَّهَ يُحِبُّ ٱلمُقسِطِينَ ٨ إِنَّمَا يَنهَىٰكُمُ ٱللَّهُ عَنِ ٱلَّذِينَ قَٰتَلُوكُمۡ فِي ٱلدِّينِ وَأَخرَجُوكُم مِّن دِيَٰرِكُمۡ وَظَٰهَرُواْ عَلَىٰٓ إِخرَاجِكُمۡ أَن تَوَلَّوۡهُمۡۚ وَمَن يَتَوَلَّهُمۡ فَأُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلظَّٰلِمُونَ ٩﴾ [الممتحنة: 8- 9].
«خداوند شما را از کسانی که در دین با شما نجنگیده و شما را از دیارتان بیرون نکردهاند، باز نمیدارد که با آنها نیکی کنید و با ایشان عدالت ورزید؛ زیرا خداوند دادگران را دوست میدارد * فقط خداوند را از شما دوستی با کسانی باز میدارد که در (کار) دین با شما جنگیدهاند و شما را از خانههایتان بیرون کردهاند و در بیرون راندنتان با یکدیگر همکاری کردهاند. هرکسی آنها را به دوستی بگیرد، آنان همان ستمگران هستند».
فقـه خـانواده
