تالیف: وهبه زحیلی
موضوع: انواع طلاق
موضوع سوم: خُلع
مال خلعی:
هر چیزی که بتواند به عنوان مهریه تعیین شود، برای پرداخت آن به مرد در مقابل جدایی جایز است. یعنی هر نوع پول، کالا، اموال منقول و غیرمنقول قابل استفاده و مشروعی مانند: خانه، زمین، طلا، نقره، حیوان و …، را میتوان به عنوان مال خلعی پذیرفت.
همچنین منافعی مانند سکونت در منزل، کشاورزی در زمین، شیردادن و سرپرستی کودک و اسقاط نفقه ایام عده میتواند به عنوان مال خلعی مورد توافق طرفین قرار گیرد.
شروط خلع:
برای صحت خلع وجود سه شرط لازم است:
1- شوهر اهلیت طلاق دادن را داشته باشد، یعنی عاقل و بالغ باشد. بدین معنی که هرکس طلاق دادن او صحیح نباشد، مانند کودک، دیوانه، کمخرد و کسانی که به دلیل پیری و بیماری، عقل و اراده سالمی ندارند، قبول کردن خلع از طرف آنها جایز نیست.
2- زن نیز دارای عقد نکاح صحیحی باشد و فرق نمیکند مرد با او همبستر شده باشد یا خیر. یا اینکه مطلقه طلاق رجعی قبل از پایان عده باشد و همچنین مکلف، عاقل و بالغ بودن زن نیز ضروری است.
3- مالی که زن آن را به مرد میپردازد، جزو اموال مشروع، قابل تملیک و دارای منفعت باشد.
پیامدهای خلع
خلع دارای آثار و پیامدهایی است که به طور خلاصه عبارتند از:
1- از طریق خلع یک طلاق بائنه واقع میشود. رأی اکثر علما بر آن است که اگر پول و مالی هم در جریان نباشد، باز هم پس از توافق خلع واقع میشود.
2- خلع نیازی به قضاوت و تصمیم قاضی ندارد.
3- شروط فاسد و نامطلوب، اصل خلع را باطل نمیگرداند.
4- زن باید چیزی را که متعهد شده به شوهرش پرداخت نماید.
5- زمانی که در مورد همه حقوق، طلب و بدهکاری به توافق رسیده باشند همه آنها به همان صورت باقی میماند، مگر آنکه در مورد اسقاط آن توافق نموده باشند.
6- اکثریت علما بر این باورند که زنی که با شوهرش در مورد جدایی از طریق خلع به توافق رسیدهاند، در مدت عده، شوهرش حق رجعت و بازگردانیدنش را ندارد، فرق نمیکند، خلع آنها فسخ باشد یا طلاق.
7- چنانچه زن و مرد در مورد اصل خلع یا مقدار مالی که قرار بوده زن به شوهرش پرداخت نماید، اختلافنظر پیدا کردند، و زن مدعی شد که با شوهرش قرارشان بر جدایی از طریق خلع بوده یا مقدار مورد توافق را تحویل او داده، اگر شاهد و مدرکی نداشت، و شوهر آن را انکار میکرد، اگر شوهر حاضر به سوگند باشد، سوگند او پذیرفته میشود.
فقـه خـانواده