نبی رحمت

تالیف: سید ابوالحسن ندوی
چگونه صلح به فتح و نصرت مبدل گشت
دو سال پس از صلح حدیبیه» آنقدر از مردم اسلام آوردند که برابر یا بیشتر از مسلمانانی بودند که تا این زمان اسلام آورده بودند. ابن هشام می‌گوید: دلیل صدق گفتار امام زهری این است که حضرت رسول الله صلی‌الله علیه و سلم تا وقتی به «حدیبیه» رفت طبق روایت حضرت جابر (رضی‌الله عنه) هزار و چهارصد نفر با وی همراه بودند اما دو سال بعد از صلح حدیبیه، هنگامی که به قصد فتح مکه حرکت کرد، تعداد همراهانش ده هزار نفر بوده. از این صلح، مستضعفان مکه خیلی استفاده کردند. تعداد زیادی از فرزندان قریش به دست «ابوجندل» اسلام آوردند. سرانجام قریش از فعالیت‌های این داعی‌الی‌الله و گسترش اسلام در مکه به تنگ آمدند. کسانی که اسلام می‌آوردند به گروه «ابوبصیر» ملحق می‌شدند، بدین ترتیب پایگاه نیرومندی برای دعوت اسلام به وجود آمد و «قریش» ناچار با رسول اکرم صلی‌الله علیه و سلم وارد گفتگو شدند و از آن حضرت صلی‌الله علیه و سلم درخواست کردند که این گروه را نزد خود به «مدینه» فراخواند. حضرت رسول اکرم صلی‌الله علیه و سلم نیز چنین کرد. همه این تحولات، نتیجه صلح و آتش‌بس بود، یکی از فواید مهم موضع مسالمت‌آمیز حضرت رسول اکرم صلی‌الله علیه و سلم در «حدیبیه» مبنی بر عدم جنگ و علاقه به صلح و بردباری و گذشت این بود که دیدگاه قبایل عرب که هنوز مسلمان نشده بودند نسبت به دین جدید و پیامبر آن تغییر یافت و در دل‌های‌شان عظمت و احترام اسلام به وجود آمد و این خود یک فایده مهم تبلیغاتی بود که نمی‌توان آن را کم‌ارزش تلقی کرد، گرچه رسول اکرم صلی‌الله علیه و سلم و مسلمانان آن را هدف اصلی این صلح قرار نداده بودند.