نویسنده: محبوبی
فصل اول: لیبرالیسم
۷. عوامل پیدایش لیبرالیسم
ب. استبداد حاکمان سیاسی
عامل دیگری که زمینهی شکلگیری لیبرالیسم را فراهم آورد، استبداد حاکمان سیاسی بود که پس از فروپاشی حاکمیت کلیسا به قدرت رسیده بودند. لیبرالیسم در مرحله دوم پیدایش، در زمینهی سیاسی، شورشی بود بر ضد خودکامگی و استبداد حاکمان سیاسی که پس از فروپاشیدن استبداد کلیسا از طریق انقلابها به صورت دولت مطلقه پدید آمده بودند. لیبرالها خواهان محدودیت دولت مطلقه به وسیلهی قانون بودند. در زمینهی اقتصادی نیز لیبرالیسم علیه نظام اشرافی و فئودالی قیام کرد. بر اثر فروپاشی نظام فئودالی و بر اثر سیاستهای دولتهای جدید و آزاد شدن سرمایه، طبقهی متوسط رشد کرد و قدرت یافت.
خلاصه اینکه مکتب و اندیشهی لیبرالیسم، در واقع در بدو پیدایش واکنشی در قالب یک نهضت و شورش بود، به کنشهای استبداد و خودسرانهی کلیسا و حاکمان سیاسی مستبد که پس از شکست قدرت استبدادی کلیسا و حذف حاکمان سیاسی مستبد، به شکل یک مکتب و اندیشهی کامل عرضاندام کرد.