نویسنده: محبوبی
کلیات
جنگ از نگاه اسلام
خلاصه اینکه، ویژگیها و ماهیت جنگ در اسلام را میتوان از آیات گهربار قرآنکریم اینگونه استخراج کرد «ادامه»:
جهاد در چهارچوب مقررات خاصی است که خداوند اعلام نموده است:
﴿الشهر الحرام بالشهر الحرام والحرمات قصاص فمن اعتدى عليكم فاعتدوا عليه بمثل ما اعتدى عليكم واتقوا الله واعلموا ان الله مع المتقين﴾ (بقره، 194).
ترجمه: (ماه حرام در برابر ماه حرام است. اگر دشمن حرمت آن ماه را رعایت نکرد و با شما در آن ماه جنگید، شما هم برای حفظ کیان خود در همان ماه با او به جنگ بپردازید. همه حرمتها دارای قصاص است؛ پس هر که بر شما تعدی و تجاوز کرد، شما نیز به مثل آن بر او تعدی نمایید و از خدا پروا کنید و بدانید که همانا خداوند با پرواپیشگان است).
آیات بسیاری از قرآن کریم، مؤمنان را در بحبوحه جنگ به تقوا و پرهیزگاری و فضیلت و عدالت سفارش میکند که در اینجا مجال ذکر همهٔ آنها نیست. همچنین سیرهٔ عملی حضرت رسول اکرم — صلی الله علیه و آله و سلم — نیز نشانگر تبلور آیات الهی در غزوات ایشان است. از این رو در جنگهای حضرت رسول — صلی الله علیه و آله و سلم — نیز که به عنوان اجراکنندهٔ اصول اسلام، ارزشها و فضایل انسانی، انگیزهٔ آن را شکل میداد، حقخواهی و خوشخویی و اخلاق بزرگمنشانهٔ پیامبر اکرم — صلی الله علیه و آله و سلم — در همهٔ مراحل و جنبهها بر آن سایه افکنده بود. توحید به عنوان اصل مهم، سرلوحهٔ اقدامات پیامبر اکرم — صلی الله علیه و آله و سلم — بود؛ به همین دلیل، ایشان در بیشتر نامههایی که به سران مسیحی مینوشتند، به آیهٔ شصت و چهار از سورهٔ «آل عمران» اشاره میکردند که میفرماید:
﴿قل يا اهل الكتاب تعالوا الى كلمة سواء بيننا وبينكم الا نعبد الا الله ولا نشرك به شيئا ولا يتخذ بعضنا بعضا اربابا من دون الله فان تولوا فقولوا اشهدوا بانا مسلمون﴾ (آل عمران، 64).
ترجمه: (بگو: اى اهلكتاب! به سوى سخنى بياييد كه ميان ما و شما مشترك است. جز آنكه خداوند را نپرستيم و چيزى را شريك او قرار ندهيم و بعضى از ما بعضى ديگر را بجاى خدا ارباب نگيرد. پس اگر (از اين پيشنهاد) سرباز زدند، بگوييد: گواه باشيد كه ما مسلمان و تسليمِ خداييم.)