نویسنده: نهضت
فصل سوم: انسان در نظام فکری اسلام
- تجلیات عملی انسانشناسی اسلامی
د. کار و تلاش: عبادتی مولد
ادامه:
اصول کار و تلاش در اسلام را میتوان در پنج محور اساسی بهصورت مختصر تحلیل کرد:
۱. وجوب کسب روزی حلال: قرآن کریم در سوره بقره آیه ۱۶۸ میفرماید: «يَا أَيُّهَا النَّاسُ كُلُوا مِمَّا فِي الْأَرْضِ حَلَالًا طَيِّبًا» (بقره: 168). این آیه بهروشنی بر لزوم کسب روزی حلال تأکید دارد.
۲. حرمت کسب حرام: قرآن کریم در سوره نساء بهصراحت تمام میفرماید: «وَلَا تَأْكُلُوا أَمْوَالَكُم بَيْنَكُم بِالْبَاطِلِ» (نساء: 29). این آیه هرگونه کسب درآمد از راههای نامشروع مانند ربا، رشوه، دزدی و غش در معامله را حرام میشمارد.
۳. استحباب کار و تولید: قرآن کریم در سوره نجم میفرماید: «وَأَن لَّيْسَ لِلْإِنسَانِ إِلَّا مَا سَعَى» (نجم: 39). این آیه ارزش کار و تلاش انسان را بهخوبی نشان میدهد.
۴. کراهت بیکاری و تنبلی: قرآن کریم در سوره نساء آیه ۱۴۲، منافقان را بهدلیل سستی در کارها مورد مذمت قرار میدهد: «إِنَّ الْمُنَافِقِينَ يُخَادِعُونَ اللَّهَ وَهُوَ خَادِعُهُمْ وَإِذَا قَامُوا إِلَى الصَّلَاةِ قَامُوا كُسَالَى» (نساء: 142). پیامبر اکرم(ص) نیز در حدیثی فرمودند: «اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الْعَجْزِ وَالْكَسَلِ» (صحیح مسلم)، که نشاندهندهی نگاه منفی اسلام به تنبلی است.