نویسنده: محبوبی
فصل سوم: سکولاریسم
انواع سکولاریسم
سکولاریسم اشکال متنوع با موضعگیریهای متفاوت در مورد اینکه کجا و چگونه دین باید از سایر بخشهای جامعه جدا باشد، دارد. مردم از هر فرقه و مذهبی میتوانند در جامعهی سکولار غرق شوند؛ اما پذیرش سکولاریسم بهعنوان یک هویت معمولاً با الحاد و بیدینی همراه است. سکولاریسم سیاسی تندروترین مکتب فکری را در بر میگیرد که کارش برخورد شدید با متدینها یا حذف دین توسط دولت سکولار رادیکال است. اقلیتهای مذهبی و شهروندان غیرمذهبی در یک کشور معمولاً تمایل به حمایت از سکولاریسم سیاسی، برای حفظ بقای خود و گرفتن حقوق خود در مقابل اکثریت دارند، درحالیکه اعضای اکثریت مذهبی تمایل به مخالفت با آن دارند. ملیگرایان که پایبندی خاصی به دین ندارند، افرادی هستند که از سکولاریسم سیاسی در داخل کشور خود حمایت میکنند. رویهمرفته سکولاریسم به انواع مختلفی تقسیم میشود که بهطور مختصر به بعضی از انواع آن اشاره خواهد شد.
أ. سکولاریسم سیاسی
این نوع سکولاریسم بهمعنی جدایی دین از سیاست و دخالتنکردن دین در امور سیاسی است. در این رویکرد، دین و مسائل مذهبی بهعنوان یک امر شخصی و خصوصی در نظر گرفته میشود و دین در امور عمومی و سیاسی بههیچعنوان حق مداخله ندارد. این نوع از سکولاریسم، خود دارای چند شکل متفاوت است؛ از جمله: شکل بنیادین یا رادیکال، شکل اومانیسم یا انسانگرایی، شکل لیبرالیسم یا آزادیخواهی و…
ب. سکولاریسم علمی
در این نوع سکولاریسم، علم و دانش بهعنوان مبنای تصمیمگیری و حل مسائل جامعه در نظر گرفته میشود و بهجای اعتقاد به مفاهیم و اصول دینی، از علم و منطق برای تحلیل و بررسی مسائل استفاده میشود. در این رویکرد، دین بهعنوان یک منبع دانش و تفکر مورد توجه نیست و برای حل مسائل از روشهای علمی و منطقی استفاده میشود.