نویسنده: نهضت
تعریف حقوق بشر
در تعریف حقوق بشر لازم است ابتدا به تحلیل و تبیین اجزای تشکیل دهنده این ترکیب یعنی حقوق و بشر (انسان) پرداخته و سپس با رویکردی ترکیبی، تعریف جامعی از حقوق بشر ارائه شود. این تعریف
باید از منظرگاهای گوناگون از جمله ،فلسفی ،حقوقی، اجتماعی، دینی و تاریخی مورد بررسی قرار گیرد تا ابعاد مختلف آن به طور دقیق روشن گردد. در ادامه با تشریح هر یک از این مفاهیم و سپس ترکیب آنها،
تعریف دقیق تری از حقوق بشر ارائه خواهد شد.
أ.حقوق
واژه یا مفهوم حقوق در فرهنگ لغت به عنوان جمع حق تعریف شده و به معنای راستیها درستیها ،وظایف تکالیف و دستمزد به کار می رود ،معین، ۱۳۸۷: ۷۸۹/۱۰ از منظر حقوقی این واژه به مجموعه ای از قوانین قواعد و رسوم لازم الاجرا اشاره دارد که به منظور برقراری نظم و عدالت در جوامع انسانی وضع یا پذیرفته شده است.
در اصطلاح حقوق به مجموعه ای از قواعد و مقررات اطلاق میشود که بر روابط افراد یک جامعه در بازه زمانی مشخص حاکم است. به بیان دیگر حقوق شامل مجموعه ای از بایدها و نبایدها است که اعضای یک جامعه موظف به رعایت آنها هستند و دولت به عنوان نهاد حاکم ضمانت اجرای این قواعد را بر عهده دارد ) لنگرودی، ۱۳۷۱ (۱۲) به عبارت دقیق تر حقوق نظامی از قوانین و مقررات است که به منظور تنظیم روابط اجتماعی استقرار نظم و تحقق عدالت در جامعه وضع شده و از ضمانت اجرای کافی و موثر برخوردار است ( مهرپور ۱۳۷۴ (۳۶) از منظر دیگر حقوق به معنای امتیازات و ویژگیهایی است که به هر یک از اعضای جامعه تعلق میگیرد و گاه از آن تحت عنوان حقوق فردی یاد میشود. نمونه هایی از این حقوق شامل حق حیات حق مالکیت حق ازدواج و سایر حقوق مشابه است که به عنوان بخشی از حقوق اساسی افراد شناخته میشوند کاتوزیان، ۱۳۸۲ ۴۳/۱)