نویسنده: محبوبی
فصل چهارم: کاپیتالیسم
- کاپیتالیسم در جهان معاصر
کاپیتالیسم، بهعنوان ماندگارترین و غالبترین سیستم اقتصادی دوران معاصر غرب است، همچنان بر زندگی میلیاردها نفر در سراسر جهان تأثیرگذار است. پس از فروپاشی اقتصادهای سوسیالیستی مانند اتحاد جماهیر شوروی، سرمایهداری بهعنوان نظام اقتصادی غالب در جهان تثبیت شده است. امروزه، بخش اعظم جمعیت جهان زیر سایه اقتصادهای کاپیتالیستی زندگی میکنند. بااینحال، این نظام اقتصادی با وجود استیلای گسترده، همچنان موضوع بحثها و انتقادات فراوانی است.
أ. غلبه جهانی کاپیتالیسم
کاپیتالیسم امروزه تقریباً در تمام کشورهای جهان حضور دارد. حتی کشورهایی مانند چین، که خود را کمونیست میدانند، به اصول کاپیتالیستی مانند بازار آزاد و تجارت بینالمللی پایبند هستند. تنها معدود کشورهایی مانند کره شمالی و کوبا خارج از این نظام اقتصادی قرار دارند، که این امر نیز بیشتر به دلیل تحریمهای بینالمللی است. در واقع، زیست جهان امروز بر پایه کاپیتالیسم شکل گرفته است.
ب. وعده رفاه جهانی
سازمانهای بینالمللی مانند بانک جهانی و صندوق بینالمللی پول، وعده دادهاند که کاپیتالیسم جهانی منجر به رفاه همگانی خواهد شد. بااینحال، جنبشهای ضد جهانیسازی، از سیاتل تا هنگکنگ، ادعا میکنند که کاپیتالیسم جهانی تنها به افزایش فقر، نابرابری و تخریب محیط زیست منجر شده است.