تالیف: سید ابوالحسن ندوی
غزوہ تبوک
رجب سال نهم هجرت
رقابت اصحاب کرام در مورد جهاد و حرکت در راه الله
رسول الله صلى الله عليه وسلم در سفر «تبوک» از هر نظر آمادگی گرفتند و به مردم نیز دستور آمادگی دادند. ثروتمندان را به انفاق فی سبیل الله تشویق نمودند؛ بسیاری از اهل ثروت وسایل سفر مجاهدان را به امید اجر و ثواب، تدارک دیدند.
حضرت عثمان بن عفان رضی الله عنه کلیه وسایل این لشکر را که به «جیش العسره» نیز معروف است آماده نمود و هزار دینار بر آن خرج کرد رسول الله صلى الله عليه وسلم برای او دعا فرمود. عده ای از اصحاب خدمت رسول اکرم صلی الله علیه و سلم حاضر شده درخواست وسیله سفر کردند، اما حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و سلم چون وسیله ای در اختیار نداشتند، عذر پیش کردند آنها بسیار غمگین و محزون برگشتند. خداوند متعال نیز تکلیف را از آنها ساقط نمود. چنان که می فرماید:
(وَ لَا عَلَى الَّذِينَ إِذَا مَا أَتَوْكَ لِتَحْمِلَهُمْ، قُلْتَ لا أجِدُ مَا أَحْمِلُكُمْ عَلَيْهِ تَوَلَّوْا و أَعْيُنُهُمْ تَفِيْضُ مِنَ الدَّمْعِ حَزَنَاً أَلّا يَجِدُوا مَا يُنْفِقُونَ) سوره توبه آیه ۹۲
(و نیست راه عتاب بر آنانکه چون بیایند پیش تو تا سواری دهی ایشان را گویی نمی یابم آنچه سوار کنم شما را بر آن باز گردند و چشم ایشان
روان باشد با اشک به جهت اندوه که نمی یابند آنچه خرج کنند.)
عده ای از مسلمانان دیر جنبیدند و در نتیجه از غزوه عقب ماندند بدون اینکه مبتلای شک و تردید گردند.