نویسنده: محبوبی
فصل پنجم: کمونیسم
- قلمرو کمونیسم
اگر به پیشینه ی اندیشه و ایدئولوژی کمونیسم نگاهی بیندازید، بهوضوح قابل مشاهده است که این مکتب در ابتدا که توسط مارکس مطرح شد، به عنوان یک تئوری اقتصادی بیان گردید. بنیان کمونیسم، مکتب فکری مارکس است که با نقد نظام سرمایه داری و تحلیل آن از نظر اقتصادی شروع شد. مارکس در ابتدا دیدگاه هایش را با عنوان «مطالعات اقتصادی و فلسفی» به اشتراک گذاشت. به باور وی، سیر تکامل تاریخ از طریق مبارزات طبقاتی که سرانجام به برتری طبقه کارگر منجر میشود، صورت می پذیرد و در نهایت یک جامعه کمونیستی بدون طبقات اجتماعی ایجاد میشود. بااینحال، کمونیسم فقط یک نظریه اقتصادی نیست، بلکه در سیاست نیز دخیل است. مارکس معتقد بود که سیستم اقتصادی مستلزم ساختار سیاسی خاصی است و یک «حزب پرولتاریا» برای رهبری انقلاب لازم است. کمونیسم همچنین بر ایجاد جامعه ای مساوی، بدون طبقات اجتماعی و با توزیع عادلانه ثروت و منابع تأکید دارد؛ پس بُعد اجتماعی را نیز شامل می شود؛ بنابراین، هرچند فکر اولیه مارکسیستی در زمینه اقتصادی شکل گرفت، اما کمونیسم به عنوان یک ایدئولوژی تمامعیار، جنبه های سیاسی و اجتماعی را نیز در خود جای داده است. پس میتوان چنین نتیجه گرفت که کمونیسم یک ایدئولوژی ترکیبی است که همه جنبه های اقتصادی، سیاسی و اجتماعی را در بر میگیرد، اما بیشتر روی نظریه اقتصادی خود تمرکز دارد.