نویسنده: نهضت
فصل دوم: حقوق بشر اسلامی
مبانی حقوق بشر اسلامی
ادامه:
توحید در تشریع و قانونگذاری: بر اساس توحید در تشریع، خاستگاه حقوق انسان، اراده خداوند متعال است و تنها او شایستگی دارد تا به وضع قانون و بیان حقوق و تکالیف بشر بپردازد. قرآن کریم میفرماید: «إِنِ الْحُكْمُ إِلَّا لِلَّهِ» (یوسف: ۴۰). حکم و فرمان تنها از آن خداست. این آیه بیانگر این است که قوانین و حقوق بشر باید بر اساس اراده الهی تعیین شوند، نه بر اساس خواستهها یا توافقهای بشری و انسانی صرف.
با بیان فلسفی، میتوان رابطه انسان با خدا و نیازمندی او به خدا را بر مبنای اصل علیت و امکان وجودی تبیین کرد. بر اساس این اصل، هر معلولی نیازمند به علت است؛ یعنی هرگاه معلولی بخواهد در خارج تحقق یابد، نیازمند علتی خواهد بود. هیچ موجودی که وصف معلولیت را داشته باشد، بدون علت به وجود نمیآید. بنابراین، وجود هر معلول نشاندهنده این است که علتی آن را به وجود آورده است. بر این اساس، تنها خداوند متعال است که غنی بالذات (بینیاز) و مستقل است، اما دیگر موجودات همگی آفریدگان خدا هستند و همواره فقیر و نیازمند به او میباشند. این مبنا، جهانبینی توحیدی را شکل میدهد و حقوق و تکالیف بشر در پرتو این جهانبینی معنا و تفسیر میشود.