نویسنده: محبوبی
فصل هفتم: پلورالیزم
- انواع پلورالیزم
پلورالیزم بهعنوان یک مفهوم چندوجهی، در حوزههای مختلفی مانند دین، سیاست، فرهنگ، اخلاق، معرفت و هنر کاربرد دارد. هر یک از این حوزهها، نوع خاصی از پلورالیزم را شکل دادهاند که در ادامه به بررسی مفصل هر یک میپردازیم. در این عنوان، علاوه بر توضیح هر نوع از پلورالیزم، به ریشههای تاریخی، مبانی فلسفی، و کاربردهای عملی آن در جهان معاصر نیز پرداخته میشود.
أ. پلورالیزم دینی
پلورالیزم دینی یکی از شناختهشدهترین انواع پلورالیزم در جهان غرب است (پلورالیزم که بهعنوان یکی از مفاهیم و مباحث فلسفه دین و کلام جدید بشمار میرود، مانند بسیار از مفاهیم دیگر، وارداتی است که از جهان غرب وارد مسائل کلامی شده است) که به پذیرش حقانیت ادیان مختلف و نفی انحصارگرایی دینی تأکید دارد. این نظریه بر این باور است که هیچ دینی نمیتواند ادعای انحصار حقیقت یا نجات را داشته باشد و همه ادیان میتوانند راههای متفاوتی برای رسیدن به حقیقت و رستگاری ارائه دهند.
پلورالیزم دینی بر این ایده استوار است که حقیقت دینی میتواند از طریق ادیان مختلف و با روشهای گوناگون درک شود. این دیدگاه بر نسبیگرایی معرفتی تأکید دارد و معتقد است که فهم انسان از حقیقت محدود و نسبی است. به عبارت دیگر، هیچ دینی نمیتواند ادعای انحصار حقیقت را داشته باشد، زیرا هر دین بخشی از حقیقت را منعکس میکند.