نویسنده: محبوبی
فصل هشتم: امپریالیزم
۷. عوامل گسترش امپریالیزم
د. پیشرفتهای تکنولوژیک و نظامی
پیشرفتهای تکنولوژیک و نظامی، بهویژه در زمینه حمل و نقل (مانند کشتیهای بخار و راهآهن) و تسلیحات (مانند سلاحهای گرم پیشرفته)، به کشورهای استعمارگر امکان داد تا بهسرعت و با کارایی بیشتری بر سرزمینهای دوردست تسلط یابند. این پیشرفتها باعث شد تا کشورهای ضعیفتر نتوانند در برابر تهاجمات نظامی قدرتهای بزرگ مقاومت کنند و به راحتی تحت سلطه قرار گیرند (nikoo.blog 6/11/1403).
ه. نیاز به حفظ جایگاه جهانی و قدرت سیاسی
کشورهای استعمارگر برای حفظ جایگاه خود بهعنوان قدرتهای جهانی، نیاز به گسترش نفوذ سیاسی و نظامی داشتند. این نیاز بهویژه پس از جنگهای داخلی و بینالمللی (مانند جنگ فرانسه و پروس در ۱۸۷۰) تشدید شد. برای مثال، فرانسه پس از شکست در این جنگ، بهشدت به دنبال گسترش مستعمرات خود در آفریقا و آسیا بود تا قدرت از دست رفته را جبران کند. این سیاستها بهعنوان ابزاری برای افزایش اعتبار و نفوذ سیاسی در سطح جهانی عمل میکرد (همان).
خلاصه اینکه عوامل گسترش اندیشه امپریالیزم شامل نیازهای اقتصادی، رقابتهای سیاسی، ایدئولوژیهای برتریجویانه، پیشرفتهای تکنولوژیک و نیاز به حفظ قدرت جهانی است. این عوامل در کنار هم زمینهساز شکلگیری و گسترش امپریالیزم در قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم گردیده است.