نویسنده: نهضت
فصل سوم: حقوق بشر در ترازوی نقد (مقایسهی غرب و اسلام)
مقایسه حقوق بشر غربی با اسلام
ز. از حیث واسطه در استدلال «ادامه»
این در حالی است که نظام حقوق بشر اسلامی، برخلاف نظام حقوقی غربی، بر پایه اصولی استوار است که ریشه در واقعیتهای تکوینی و الهی دارند. این اصول، که از اصالت و حقیقت برخوردارند، زاییده انتزاع ذهنی افراد یا گروههای خاص نیستند، بلکه از منابع وحیانی و الهی سرچشمه میگیرند. بنابراین، نظام حقوقی اسلام قابلیت اقامه برهانهای عقلی را دارد و میتوان درباره سودمندی و اعتبار آن به صورت منطقی بحث کرد.
برهانهای تجربی، اگرچه ممکن است در برخی موارد مفید باشند، اما همواره در معرض تردید و بهانهجویی قرار دارند. برای مثال، ممکن است گفته شود که یک قانون خاص در ذات خود سودمند است، اما به دلیل اجرای نادرست توسط کارگزاران، نتایج مطلوبی به دنبال نداشته است. این نوع توجیهات، که پس از شکست یک نظام یا قانون ارائه میشوند، نشاندهنده ضعف برهانهای تجربی هستند. به عنوان نمونه، برخی از طرفداران مارکسیسم پس از فروپاشی این نظام، با استناد به اجرای نادرست قوانین، به دفاع از آن پرداختند. این در حالی است که در برهانهای عقلی، چنین توجیهاتی جایگاهی ندارند و استدلالها بر پایه اصول منطقی و ثابت استوار هستند.