نویسنده: غیاثالدین حبیبی
بخش اول
مقدمه
گاهی وقتی از «فرهنگ اسلامی» سخن میگوییم، چنین تصور میشود که این فرهنگ تنها در چند اصطلاح خاص، نوع پوشش، برگزاری مراسمها یا ظواهر دینی خلاصه شده است؛ اما حقیقت این است که فرهنگ اسلامی مفهومی بس عمیقتر، زندهتر و فراگیرتر از اینها دارد.
فرهنگ اسلامی به معنای جاری بودن روح اسلام در اندیشه، اخلاق، کانون خانواده، فضای کسبوکار، نظام آموزشی و تمام رفتارهای اجتماعی انسان است. هدف والای بعثت پیامبر گرامی اسلام نیز در همین معنا خلاصه شده است، آنجا که میفرماید: «إِنَّمَا بُعِثْتُ لِأُتَمِّمَ مَكَارِمَ الْأَخْلَاقِ» (همانا من مبعوث شدم تا مکارم و فضایل اخلاقی را به کمال برسانم).
اگر اسلام را تنها در محراب مسجد ببینیم، اما در بازار به فریب و دروغ روی آوریم، در محیط خانه به خانواده ستم کنیم، در جامعه به حقوق شهروندان احترام نگذاریم و در فضای مجازی هر سخن ناسنجیدهای را بدون تحقیق بازنشر دهیم، بیشک هنوز به حقیقتِ فرهنگ اسلامی دست نیافتهایم.
با این وصف، پرسش اساسی این است: چگونه میتوان فرهنگ اسلامی را در جامعه زنده، پویا و نهادینه کرد؟