نویسنده: نهضت
فصل اول: کلیات و مبانی مفهومی جاهلیت
جاهلیت مدرن
ه. چارچوب نظری جاهلیت مدرن
جاهلیت مدرن به عنوان یک نظام فکری و فرهنگی که در تقابل با جهان‌بینی اسلامی قرار دارد، بر پایه یک سلسله چارچوب‌های نظری مشخص استوار شده است. این چارچوب‌ها که ریشه در تحولات فکری و فلسفی غرب از دوران رنسانس به بعد دارد، به تدریج مبانی معرفتی و ارزشی تمدن غرب را تشکیل داده‌اند. بر اساس دیدگاه‌های اسلامی، مفهوم جاهلیت به شرایطی اشاره دارد که در آن تمایلات نفسانی و خشمِ غیر کنترل شده بر زندگی انسان مسلط می‌گردد و جایگاه رهبری عقل هدایت‌شده الهی را اشغال می‌کند. این وضعیت نمایانگر حاکمیت مطلق تمایلات حیوانی و زمینی انسان بر جنبه‌های متعالی وجود اوست. در چنین شرایطی، معیارهای الهی و ارزش‌های وحیانی و نور جاودان اسلام به حاشیه رانده شده و هوس‌های فردی و جمعی به عنوان مرجع اصلی تصمیم‌گیری و رفتار جایگزین می‌شود. نتیجه این فرآیند، غلبه تاریکی بر نور هدایت و سیطره جهل مرکب بر معرفت ناب است که در نهایت به انحطاط فرد و جامعه می‌انجامد.
این نظام فکری که محصول تحولات فرهنگی، اجتماعی و فلسفی غرب از انقلاب صنعتی تا عصر روشنگری و مدرنیته است، امروزه در تمام جنبه‌های زندگی بشر نفوذ کرده است. متأسفانه این چارچوب‌های فکری از طریق روشنفکران تحصیل‌کرده در غرب و سیستم‌های آموزشی و رسانه‌ای به جهان اسلام نیز راه یافته و موجب نشر جاهلیت مدرن در سرزمین‌های اسلامی شده است. از منظر قرآن کریم، هرگونه نظام فکری که مبتنی بر نفی توحید، قیامت، نبوت، صفات الهی یا ارزش‌های اخلاقی اسلامی باشد، مصداق جاهلیت محسوب می‌شود.