تألیف: دوکتور عبدالباقی حقانی
فصل اول: خلافت و سیاست اسلامی
فقه و سیاست
اقسام سیاست:«ادامه»
ج. به اعتبار مرجعیت: بدون شک اشکال سیاست به اعتبار مرجعیت آن مشخص می‌گردد و مرجعیت هر سیاست از سه حالت خالی نیست: یا سیاست طبیعی است، یا سیاست عقلی است و یا سیاست شرعی.
سیاست طبیعی:
سیاست طبیعی یعنی پادشاهی طبیعی که همه را بر مقتضای غرض و شهوت بر می‌انگیزد.(مقدمه ابن خلدون ج2 ص563)
این نوع سیاست از نظر شارع مردود بوده و به مقتضای حکمت سیاسی ناپسند است و این گونه سیاست مرجعیت و غرض آن جز ظلم و تجاوز بر مصالح عامه، استعمال قوت و خشم برای اجبار مردم به پیروی از هوا و خواهشات چیزی دیگری نیست، چنانکه این نوع سیاست را کشورهای دیکتاتوری و مستبد در طول تاریخ بشر تا امروز در پیش گرفته‌اند.