نویسنده: محبوبی
فصل اول: مفاهیم و کلیات
امپریالیسم فرهنگی
أ. تعریف امپریالیسم فرهنگی
امپریالیسم فرهنگی به فرآیندی اشاره دارد که در آن یک قدرت سیاسی یا اقتصادی، ارزش‌ها، هنجارها، سبک زندگی و الگوهای فرهنگی خود را بر جامعه‌ای دیگر تحمیل می‌کند. این پدیده اغلب از طریق رسانه‌ها، نظام آموزشی، تبلیغات و حتی سیاست‌های بین‌المللی اعمال می‌شود و هدف نهایی آن تغییر ذهنیت‌ها، باورها و رفتارهای جامعه است تا به تدریج فرهنگ بومی را تضعیف یا جایگزین کند.
برخلاف امپریالیسم نظامی یا اقتصادی که با زور مستقیم یا تحریم‌ها عمل می‌کند، امپریالیسم فرهنگی به‌صورت نامحسوس و تدریجی پیش می‌رود. به‌عنوان مثال: در افغانستان تحت اشغال آمریکا، این کشور نه‌تنها با نیروی نظامی حضور داشت، بلکه از طریق رسانه‌ها، مؤسسات آموزشی و برنامه‌های «توسعه‌ی دموکراسی»، تلاش کرد تا ارزش‌های غربی مانند: فردگرایی، سکولاریسم و مصرف‌گرایی را جایگزین ساختارهای سنتی افغانستان کند. این روند منجر به مقاومت فرهنگی شد، زیرا بسیاری از افغان‌ها آن را تلاشی برای نابودی هویت اسلامی و ملی خود می‌دانستند.