نویسنده: محبوبی
فصل اول: مفاهیم و کلیات
امپریالیسم فرهنگی
ب. تاریخچه امپریالیسم فرهنگی
ریشههای امپریالیسم فرهنگی به دوران استعمار بازمیگردد، زمانی که قدرتهای اروپایی مانند بریتانیا و فرانسه نهتنها سرزمینها را تصرف میکردند، بلکه زبان، مذهب و سبک زندگی خود را نیز به جوامع تحت سلطه تحمیل مینمودند. در قرن بیستم، با ظهور رسانههای جمعی، این پدیده شکل پیچیدهتری به خود گرفت.
اصطلاح «امپریالیسم فرهنگی» در دههی ۱۹۶۰ توسط نظریهپردازانی مانند «هربرت شیلر» مطرح شد. او استدلال میکرد که ایالات متحده با استفاده از هالیوود، شبکههای خبری و مؤسسات آموزشی، در حال گسترش «شیوهی زندگی آمریکایی» در سراسر جهان است. این فرآیند نهتنها فرهنگهای محلی را تهدید میکند، بلکه باعث وابستگی فکری و اقتصادی کشورها به غرب میشود.
در افغانستان، پس از حملهی آمریکا در سال ۲۰۰۱، این کشور با موجی از برنامههای بازسازی مواجه شد که بسیاری از آنها شامل تغییر نظام آموزشی، ترویج رسانههای غربی و حمایت از سازمانهای غیردولتی با اهداف فرهنگی بود. این اقدامات، اگرچه تحت عنوان «آزادی و دموکراسی» صورت میگرفت، در عمل به تحمیل ارزشهای غربی منجر شد و واکنشهای شدید مردمی را برانگیخت.