لیکوال: نهضت
دویم څپرکی: د عصري جاهلیت پټ بوتان
د مطلقې آزادۍ بوت
ج. د مثبتې او منفي آزادۍ توپیر
د آزادۍ د مفهوم د سمې پېژندنې لپاره د دوو ډولونو، یعنې «مثبتې آزادۍ» او «منفي آزادۍ» ترمنځ د توپیر درک کول ډېر مهم دي. دا وېش د لومړي ځل لپاره د بریتانیا نامتو فیلسوف آیزایا برلین په خپل مشهور اثر «د آزادۍ دوه مفاهیم» کې وړاندې کړی دی. که څه هم د دې توپیر ریښې کانت، روسو او فرانسوي متفکر بنژامن کنستان ته منسوبېږي (برلین، ۱۳۹۰: ۳۰)، خو آیزایا برلین په خپلو لیکنو کې دا موضوع په څرګنده او لیکلې بڼه بیان کړې ده.
منفي آزادي، چې «له یو څه څخه آزادي» هم ورته ویل کېږي، دې ته وایي چې د یوه فرد د کړنو پر وړاندې هېڅ بهرنی خنډ او محدودیت شتون ونه لري. دا ډول آزادي تر ډېره د انسان د شخصي ژوند پر ساحه ټینګار کوي او غواړي پوه شي چې یو فرد د نورو، په ځانګړې توګه د دولت، له لاسوهنې پرته تر کومه بریده په خپلواک ډول کړنې ترسره کولای شي.
په حقیقت کې، منفي آزادي دې بنسټیزې پوښتنې ته ځواب وایي: یو فرد باید تر کومه بریده د خپلو شخصي چارو په اړه د نورو له لاسوهنې څخه خوندي وي؟ د دې لیدلوري څرګنده بېلګه د جان سټوارټ مېل په افکارو کې لیدلای شو.
عصري جاهلیت
