لیکوال: محبوبی
دویم څپرکی: د افغانستان د اشغال په درشل کې
د شوروي اتحاد سقوط او وتل (دوام)
د ۱۳۵۸ کال د حوت په درېیمه، د کابل فضا د خلکو د تکبیرونو له نارو ډکه شوه. قهرېدلو ولسي خلکو هر هغه څه چې په لاس کې یې لرل، د دولتي مرکزونو پر لور ورواچول او د اشغالګرو د جګړهییز ماشین پر وړاندې ودرېدل. د کابل سړکونه په هغه ورځ د ازاديغوښتونکو په وینو رنګ شول (حقشناس، ۱۳۶۳: ۴۰۷).
دې پېښې د خلکو د غوسې اور لا پسې بل کړ. د نوي ښوونیز کال له پیلېدو سره، زدهکوونکو او محصلینو په ښوونیزو مرکزونو کې د مقاومت بیرغونه پورته کړل. د پوهنتونونو او ښوونځیو دېوالونه د وطنپالو ځوانانو د سرښندنو د حماسي صحنو شاهدان وو. مقاومت ورځ تر بلې پراخېده او پر اشغالګرو او د هغوی پر کورنیو ملاتړو لا سخت ګوزارونه واردېدل. تاریخ ګواهي ورکوي چې د شوروي اتحاد تر اشغال لاندې په هېڅ بل هېواد کې د افغانانو په څېر داسې کلک مقاومت نه و شوی. د کرملین مشرانو هېڅکله د افغانستان د خلکو د دومره ټینګ مقاومت اټکل نه درلود (محبوبي، ۱۴۰۴: ۸۰).
که څه هم په افغانستان کې د شوروي اتحاد ماتې د دې هېواد د خلکو لپاره یوه ستره بریا وه، خو له بده مرغه، دې بریا د سولې او ثبات لامل نه شوه. هماغو لوېدیځو ځواکونو چې له مجاهدینو یې ملاتړ کاوه، ډېر ژر د مقاومتي ډلو ترمنځ د اختلافاتو او تفرقې په رامنځته کولو سره د کورنۍ جګړې زمینه برابره کړه. دې موخېلرونکې تګلارې افغانستان د راتلونکې لاسوهنې لپاره چمتو کړ. نن د تېر تاریخ په بیاکتنې سره څرګندېږي چې د شوروي اتحاد وتل د دې کیسې پای نه و، بلکې د افغانستان د کړاوونو د یوه نوي پړاو پیل و.