نویسنده: محبوبی
فصل دوم: افغانستان در آستانه اشغال
سقوط و خروج شوروی سابق «ادامه»
أ. پروسه صلح ژنو
با روی کار آمدن گورباچف پس از برژنف، شوروی سابق که از جنگ افغانستان خسارات سنگینی متحمل شده بود، به فکر چاره افتاد. عقب‌نشینی برای حیثیت بین‌المللی این ابرقدرت گران تمام می‌شد. گورباچف با میانجیگری سازمان ملل در 24 حمل 1367 توافقنامه‌ای امضا کرد که بر اساس آن نیروهای شوروی سابق ظرف 9 ماه خاک افغانستان را ترک می‌کردند. سرانجام در 26 دلو 1367، آخرین سربازان روسی با ذلت از افغانستان خارج شدند. گورباچف بعدها افغانستان را زخمی بر پیکر شوروی خواند که نقش مهمی در فروپاشی این امپراتوری داشت.
پروسه صلح ژنو در واقع نمایشی دیپلماتیک برای خروجی شرمگین شوروی سابق از افغانستان بود. توافقنامه ژنو در 24 حمل 1367 (14 آوریل 1988) نه محصول خردمندی دیپلماتیک، بلکه نتیجه فشارهای نظامی و اقتصادی بود که شوروی سابق را به زانو درآورده بود. سازمان ملل در این میان تنها نقش پوششی را ایفا می‌کرد.