افغانستان در چنگال کمونیسم

نویسنده: عبدالمنان محبوبی
فصل دوم: افغانستان و کمونیسم
قیام‌ها و مقاومت‌های ضد کمونیست
قیام چنداول
قیام چنداول، نخستین قیام مردمی است که در روز سوم سرطان سال 1358 هجری شمسی در شهر کابل راه‌اندازی شد و صفحه‌ی دیگری بر صفحات خونبار جهاد ملت مسلمان افغانستان افزود. این قیام یک بار دیگر چهره‌ی زشت دشمنان افغانستان و پرچم‌داران ستم را در آیینه‌ی تمام‌نمای مظلومیت، جهاد و مقاومت مردم افغانستان به نمایش گذاشت.
قیام چنداول از این قرار بود که مقاومت‌گران در کابل چنان برنامه‌ریزی کرده بودند که در یک روز موعود (سوم سرطان 1358)، در ساعت معین، قیام را هم‌زمان از نقاط مختلف کشور آغاز نمایند. روز موعود فرارسید و شلیک گلوله‌ها و فریادهای الله اکبر کابل را به لرزه درآورد. مراکز نظامی محلی باغ علیمردان و چنداول به یک حمله‌ی برق‌آسا به تصرف مجاهدین درآمد و چنداول، باغ عمومی و جاده‌ی میوند به صحنه‌های خونین پیکار و نبرد تبدیل شد. مقاومت ساعت‌ها ادامه پیدا کرد و تعداد زیادی از قیام‌کنندگان جام شیرین شهادت را شاهانه نوشیدند و سرانجام قیام و مقاومت با شهادت عده‌ی کثیری از مقاومت‌گران، به نفع کمونیست‌ها پایان پذیرفت. در تاریخ موعود فقط از ناحیه چنداول قیام صورت گرفت و دیگر نقاط کابل و کشور در سکوت مطلق بود. دلیل اینکه چرا طبق عهد و پیمانی که از قبل صورت گرفته بود، قیام هم‌زمان از نقاط مختلف انجام نشد و سبب شد عده‌ای کثیری در قیام نافرجامی جام شهادت بنوشند، این بوده است که پلان و برنامه‌ی قیام، تاریخ موعود و زمان معین، روز قبل از سوی یک نامرد و مزدور کمونیست فاش شده بود و دولت کمونیست و آدم‌کش در جریان برپایی انقلاب قرار گرفته بود و نقشه‌ی قیام را با جزئیات تمام می‌دانست. مقاومت‌گران از این خیانت آگاه شده بودند و فوراً زمان قیام را به تأخیر انداختند و بر اثر کاهلی و تنبلی فردی که باید این خبر را به چنداول می‌رساند و آن‌ها را در جریان این خیانت قرار می‌داد، قیام‌کنندگان چنداول بی‌خبر از این خیانت در زمان موعود، دست به قیام زدند و دولت کمونیستی که از قبل آگاهی داشت و نیمه شب تعدادی از نیروها و اعضای حزب را در پشت بام‌های آپارتمان‌های جاده‌ی میوند با سلاح‌های سبک و سنگین مستقر نموده و تانک‌ها در کوچه پس‌کوچه‌ها حضور یافته بود، به محض اینکه قیام از حوزه‌ی چنداول شروع شد، تانک‌ها و سلاح‌های سبک و سنگین از پشت آپارتمان‌ها به غرش درآمد و از زمین و آسمان مردم را به رگبار بستند. در آن لحظه هیچ کس نمی‌دانست که گلوله‌ی مرگ از کجا صفیرکشان می‌آید. در هر لحظه یکی شهید و دیگری زخمی می‌شد. تعداد کمی توانستند از معرکه جان سالم به در ببرند، باقی قیام‌کنندگان در لحظاتی نقش زمین شدند.