نویسنده: امیری
تحلیل گفتمان رسانهای چیست و چگونه رسانههای غربی از طریق واژهها، تصاویر و ساختارهای خبری اسلام را برعکس بازنمایی میکنند؟
تحلیل گفتمان: بهمعنای مطالعهی زبان فراتر از ساختارهای صرفاً نحوی و معنایی است. وقتی صحبت از رسانههای غربی و محتوای پخششده از آنها میشود، تحلیل گفتمان به ما کمک میکند تا بررسی نماییم که رسانههای غربی چگونه از طریق زبان و تصویر روایتهای غلطی را دربارهی اسلام خلق میکنند. در اینجا اول چند نظریهی مهم دربارهی تحلیل گفتمان را بیان کرده و بعد میرویم سراغ نمونههای عینی و تحلیل موردی تاکتیکهای رسانهای در بازنمایی علیه اسلام و مسلمانان.
نظریهی میشل فوکو دربارهی تحلیل گفتمان: فوکو بر این باور است که قدرت و دانش از طریق گفتمانها اعمال میشوند. او نشان میدهد که چگونه گفتمانها میتوانند هویت افراد را تعریف و آنها را تابع ساختارهای قدرت سازد. این نگاه فوکو ما را در تحلیل رسانه برای اینکه بدانیم چگونه رسانهها با تکرار مفاهیم خاص علیه اسلام (تروریزم، عقبمانده و…) ذهنیت عموم را شکل میدهند کمک میکند.
نظریهی ون دایک: تمرکز خاص بر نقش زبان در تولید تبعیض نژادی و فرهنگی دارد. وی در مدل خود ایدئولوژی پنهان در واژهها و تفاوت بین “ما” و “آنها” در رسانهها را بررسی میکند. بهکارگیری نظریهی ون دایک برای تحلیل اخبار رسانههای غربی دربارهی مسلمانان بسیار مفید خواهد بود. همچنین در مطالعهی اسلامهراسی نیز نظریهی نورمن فرکلاف کمک میکند تا گفتمانهای رسانهای را در بستر تاریخی و اجتماعی بررسی نماییم.