نویسنده: نهضت
فصل دوم: حقوق بشر اسلامی
4.مبانی حقوق بشر اسلامی
أ.مبانی هستیشناختی
3.هماهنگی نظام تکوین و تشریع
ادامه:
بر مبنای هماهنگی نظام تکوین و تشریع، تمام احکام تشریعی خداوند متناسب با قوانین تکوینی وضع شدهاند. این بدان معناست که قوانین دینی و شریعت، هماهنگ با قوانین خلقت هستند و هیچ تعارضی بین آنها وجود ندارد. خداوند متعال قانون دین و قانون شریعت را هماهنگ با قانون خلقت مقرر کرده است، نه اینکه قانون خلقت را به گونهای و قانون شرع را به گونهای دیگر تنظیم کرده باشد. این هماهنگی، نشاندهنده حکمت و عدالت الهی است که در تمامی ابعاد آفرینش و تشریع تجلی یافته است. قرآن کریم در آیات متعددی به این هماهنگی اشاره کرده است. برای مثال، در آیه زیر میخوانیم: «فَأَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّينِ حَنِيفًا فِطْرَتَ اللَّهِ الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْهَا لَا تَبْدِيلَ لِخَلْقِ اللَّهِ ذَلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ» (روم: ۳۰). پس روی خود را به سوی دین حق بگردان، بر اساس فطرتی که خداوند انسانها را بر آن آفریده است. هیچ تغییری در آفرینش خدا نیست. این است دین استوار، ولی بیشتر مردم نمیدانند. این آیه به وضوح بیان میکند که دین و شریعت الهی، هماهنگ با فطرت و خلقت انسان است و هیچ تعارضی بین آنها وجود ندارد.
هماهنگی بین نظام تکوین و تشریع، پایهای برای حقوق بشر در اسلام است. در این چارچوب، حقوق بشر نه تنها بر اساس نیازها و ظرفیتهای طبیعی انسان تعریف شده است، بلکه در راستای تحقق عدالت و سعادت در جامعه قرار دارد. برای مثال، حق حیات، حق امنیت و حق عدالت، همگی در راستای تحقق این هماهنگی تعریف شدهاند. این نگرش، حقوق بشر را به عنوان بخشی از نظام الهی معرفی میکند که هدف آن تحقق عدالت، صلح و سعادت در جامعه است.
در کل می¬توان بیان داشت که مبانی هستیشناختی حقوق بشر در اسلام بر پایهی اصل توحید، هدفمندی جهان آفرینش و هماهنگی بین نظام تکوین و تشریع استوار است. این مبانی نشان میدهند که حقوق بشر در اسلام نه تنها بر اساس نیازها و ظرفیتهای انسان تعریف شده است، بلکه در چارچوبی الهی و عادلانه قرار دارد. این نگرش، حقوق بشر را به عنوان بخشی از نظام الهی معرفی میکند که هدف آن تحقق عدالت، صلح و سعادت در جامعه است.
حقوق بشر غربی (نقدی بر مبانی و عملکرد)
