نویسنده: محبوبی
فصل سوم: سکولاریسم
- شخصیتهای سکولاریسم
ب. ژان ژاک روسو
روسو، فیلسوفی که حکومت را به ارادهی جمعی مردم مرتبط میدانست. وی در سال 1712 متولد و در سال 1778 وفات نموده است. او فیلسوف سوئیسی بود که اندیشههایش در قرن هجدهم، بهویژه در انقلاب فرانسه، تأثیر عمیقی گذاشت. او را یکی از شخصیتهای برجسته سکولاریسم به شمار میآورند، زیرا معتقد بود که حکومت باید بر پایه ارادهی جمعی مردم بنا شود و نباید تحت سلطهی یک نهاد دینی قرار گیرد. نظریههای روسو که او را شخصی برجسته و تأثیرگذار در اندیشه سکولاریسم نشان میدهد، قرار ذیل است:
مخالفت با قدرت دینی: روسو در کتاب «قرارداد اجتماعی» خود، دین را نیروی انحصارطلبانهای میدانست که آزادی و برابری را به خطر میاندازد. او معتقد بود که حق تعیین حکومت به نهادهای مذهبی تعلق ندارد و باید بر پایه توافق و ارادهی جمعی مردم صورت گیرد.
عقل جمعی: روسو بر اهمیت «عقل جمعی» و ارادهی مردم در تشکیل جامعه تأکید میکرد. او معتقد بود که انسانها در حالت وحشی آزادترند، اما به مرور زمان با معاهدات اجتماعی، حقوق و آزادیهایشان را به نفع نظم و امنیت از دست دادهاند.
دموکراسی مستقیم: روسو ایدهی دموکراسی مستقیم را پیشنهاد کرد، جایی که مردم مستقیماً در تصمیمگیریهای مربوط به حکومت شریک باشند. او معتقد بود که این شکل از دموکراسی تنها راهی است که منجر به عدالت و برابری میشود و تحت سلطهی نهادهای مذهبی قرار نمیگیرد.
اندیشههای روسو در انقلاب فرانسه که بر پایه آزادی، برابری و حاکمیت مردم بنا شده بود، بسیار تأثیرگذار بود. او بهعنوان یکی از پیشگامان سکولاریسم، تا به امروز مورد توجه فیلسوفان، سیاستمداران و فعالان حقوق بشری قرار دارد.