نویسنده: محبوبی
فصل چهارم: کاپیتالیسم
- پیشینه کاپیتالیسم
ج. نقش انقلاب صنعتی در شکلگیری کاپیتالیسم
انقلاب صنعتی که از قرن 18 میلادی در بریتانیا آغاز شد، نقطه عطفی در تاریخ کاپیتالیسم به شمار میرود. این انقلاب، با معرفی ماشینآلات و فناوریهای جدید، ساختار تولید را به طور کلی تغییر داد و به ظهور کارخانهها و صنایع بزرگ منجر شد. انقلاب صنعتی، تأثیرات عمیقی بر نظام کاپیتالیستی داشت:
- تولید انبوه: با معرفی ماشینآلات و خطوط تولید، تولید کالاها به صورت انبوه و با هزینه کمتر امکانپذیر شد. این امر، قیمت کالاها را کاهش داد و بازارهای جدیدی را برای فروش محصولات ایجاد کرد.
- نیروی کار: انقلاب صنعتی، نیروی کار را از روستاها به شهرها منتقل کرد. کارگران کشاورز به کارگران صنعتی تبدیل شدند که در کارخانهها مشغول به کار بودند. این تحول، به شکلگیری طبقه کارگر و طبقه سرمایهدار منجر شد.
- سرمایهگذاری: برای راهاندازی کارخانهها و خرید ماشینآلات، نیاز به سرمایهگذاری سنگین بود. این موضوع، به توسعه بانکداری و بازارهای مالی کمک کرد و سرمایهگذاران خصوصی را به مرکز توجه قرار داد.
- توسعه زیرساختها: انقلاب صنعتی، به توسعه زیرساختهای حمل و نقل مانند راهآهن، جادهها و کشتیهای بخار منجر شد. این زیرساختها، تسهیل تجارت و انتقال کالاها را در مقیاس جهانی فراهم کردند (اسمیت، 1397: 11).
در نتیجه باید گفت: کاپیتالیسم، از ریشههای تاریخی خود در دوران باستان و قرون وسطی، تا تحولات عصر مدرن و انقلاب صنعتی، سیر تکاملی پیچیدهای را طی کرده است. این نظام، با تأکید بر مالکیت خصوصی، رقابت و سودآوری، به یکی از اصلیترین نظامهای اقتصادی جهان تبدیل شده است. درک تاریخچه و تحولات این نظام، به ما کمک میکند تا نقش آن در شکلگیری جوامع مدرن را بهتر درک کنیم.