مسئولیتپذیری در اسلام:
پیامبر بزرگ اسلام –صلیالله علیه وسلم- نیز در احادیث فراوانی به تعهد و مسئولیتپذیری تصریح و تأکید نموده اند.
«كُلُّكُمْ رَاعٍ و َكُلُّكُمْ مَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ، الإِمَامُ رَاعٍ وَمَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ، وَالرَّجُلُ رَاعٍ فِي أَهْلِهِ وَهُوَ مَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ، وَالمَرْأَةُ رَاعِيَةٌ فِي بَيْتِ زَوْجِهَا وَمَسْئُولَةٌ عَنْ رَعِيَّتِهَا، وَالخَادِمُ رَاعٍ فِي مَالِ سَيِّدِهِ وَمَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ ألا و کلّکم مسئولٌ عن رعیّتهِ» (صحيح البخاري 2/ 5). ترجمه: همهی شما مسئولیتی دارید و از حوزهی مسئولیت خویش بازخواست میشوید؛ بنابراین امام و رهبر جامعه در برابر رعیت مسئولیت دارد، مرد سرپرست خانه است و نسبت به افراد تحت مسئولیت خود بازخواست خواهد شد، زن در خانهی شوهر نسبت به فرزندان مسئولیت دارد و نسبت به افراد تحت مسئولیت خود بازخواست خواهد شد و خدمتکار نسبت به اموال مولایش مسئولیت دارد، باید پاسخ گو باشد، آگاه باشید که همهی شما مسئولیت دارید و هر کس نسبت به مسئولیتش باید پاسخگو باشد.
در این حدیث راعی (سرپرست) مطلوب به ذات نیست، بلکه وی تعیین شده تا از چیزی که مالک مقرر کرده، حفاظت نماید. از این رو سزاوار است که سرپرست تنها در چیزی دخل و تصرف کند که شارع دستور داده است و این از باب تمثیل است و لطیفتر، جامعتر و بلیغتر از این حدیث در این باب وجود ندارد. در ابتدا به صورت مجمل سپس مفصل و به طور مشروح بیان شده و در پایان همان مطلب را برای تأکید با حرف تنبیه آورده است.