فصل چهارم: آموزش در نظام جمهوریت
ادامهی دوره معارف
تبعیض و تعصب
تبعیض و تعصب در ادوار مختلف تاریخ با معارف این کشور عجین بوده است. تاریخ معارف افغانستان گواه این مسئله است. معارف جدید و مدرن این کشور، سالیان دراز تحت سیطرهی گروه و عدهی خاصی از قوم حاکم بوده است؛ به گونهی که سایر اقوام و قبایل این کشور، بهخصوص بسیاری از قبایل پشتون، از امتیازات و بهرهمندیهای معارف مدرن بیبهره بودند. شاید توزیع نابرابر امتیازات معارف جدید در کشور دلایل مختلفی داشته باشد، اما بدون تردید مهمترین آنها تبعیض و تعصب و پیشداوری گروه قومی حاکم نسبت به دیگر گروهها و اقوام بوده است. اگر چه در برخی از ادوار تاریخی از جمله: نیمه دوم سلطنت ظاهر شاه، دوره ریاست جمهوری داود خان و دوران حاکمیت احزاب خلق و پرچم اندکی کاسته شد و در دوران بیستساله نظام جمهوری فضا بیشتر باز گردید و تقریباً تمام گروههای قومی و مذهبی از امتیازات معارف برخوردار بودند؛ اما در دوران ریاست جمهوری اشرف غنی، تبعیض و تعصب اوج گرفته بود. در استخدام و مقرریها در پستها و مقامهای وزارت، ریاست و مدیریتهای معارف تبعیض و تعصب حاکم بود، رابطه بر ضابطه حکمروایی میکرد، پول و پارتی حرف اول را میزد، شایستهسالاری تقاعد کرده، خویشاوندسالاری به قدرت رسیده بود. در پروسههای استخدامی هیچ امیدی به شفافیت نبود. در این دوران برنامهی برای سهمیهبندی پذیرش در پوهنتونها بر اساس ولایات ارائه شد که این طرح و برنامه با استانداردهای جهانی و معیارهای علمی هیچ گونه همخوانی نداشت؛ بلکه تبعیض و تعصب قومی و منطقهی در آن موج میزد.
ادامه دارد…