شرایط مسئولیت پذیری:
تحقق مسئولیت و مسئولیتپذیری متوقف بر وجود شرایطی است؛ تا زمانی که آن شرایط مهیا نشود، مسئولیت نیز تحقق نمییابد. مسئولیت زمانی تحقق میپذیرد که رسالت و تکلیفی در کار باشد؛ یعنی انسان، قبلاً کارهایی را با اراده و اختیار خویش پذیرفته باشد و سپس مسئولیت انجام آن را به عهده گیرد نه کارهایی که تحت تأثیر جاذبه میلها و دافعه خوفها انجام میدهد.
مسئولیت در جایی معتبر شمرده میشود که فرد، دارای قدرت تمییز و ادراک باشد؛ لذا انسان ناآگاهی که دارای قدرت درک و فهم نیست را نمیتوان ملزم به انجام کاری کرد و به او مسئولیتی را سپرد. زمانی میتوان فرد را در مقابل وظیفهای که داشته مورد بازخواست قرار داد که آن فرد، قبلاً مسئولیت خود را شناخته باشد و این مستلزم رسایی پیام و دریافت آن توسط فرد مکلف میباشد. تکلیف کردن متوقف بر قدرت انجام وظیفه از سوی فرد مکلّف است، لذا فرد ناتوان هرچند که آگاه باشد به دلیل اینکه کار از حوزه عمل و قدرت او خارح است، مسئول نخواهد بود. زمانی میتوان فرد را مسئول دانست که او با اختیار و اراده خود، انجام یا ترک کاری را به عهده گرفته باشد؛ نه اینکه مجبور به این کار شده باشد. بدون شروط بالا مسئولیت دادن به کسی و بازخواست کردن از او معنایی ندارد و این مقدمات از شرایط اساسی مسئولیت پذیری است؛ بنابراین میتوان شرایط مسئولیتپذیری را این گونه خلاصه کرد: وجود تکلیف، اختیار و ارادهی مکلَف، قدرت تمییز و ادارک مکلَف، توان انجام تکلیف، آگاهی از تکلیف.