برگرفته از کتاب: فقه خانواده (وهبه زحیلی)
ترتیب کنند: نورالحق خادمی
موضوع: شرطهاي ازدواج
شروط صحت نكاح
آثار و پيامدهاي ازدواج
انواع حقوق و مسئوليتها ( حقوق شوهر)
دوم : مسئوليت مادي
مسئوليتهاي مختلف مادي مانند: پرداخت مهريه و هزينههاي ازدواج و تأمين نفقه اعم از تهيه خوراك، لباس، مسكن و … برعهد مرد قرار دارد و عملاً مرد خدمتكار خانواده ميباشد و براساس همين خدمتكاري است كه استحقاق رياست همراه با حكمت و مشورت را پيدا نموده است.
به همين خاطر هرگاه مرد همه امكانات زندگي را در حد توان و امكان براي همسرش فراهم نمايد، براي اداره صحيح امور خانواده و با توجه به اينكه مرد با علم و آگاهي از دخل، درآمد و تجارب اقتصادي و اجتماعي بهتر ميتواند پس از مشورت با اعضاي خانواده، مصالح آنها را مراعات كند، زن نيز بايد از او فرمانبرداري كند. اما اگر مرد به مسئوليتهاي قوامت و سرپرستي خود عمل نكند، بايد انتظار داشته باشد كه همسرش مطيع و گوش به فرمان او باشد. اما اگر بدون عذر و دليل از شوهرش اطاعت ننمايد، زني سركش و ناشزه به شمار ميآيد و حقوق او نسبت به شوهر ساقط ميشود.
سنت است كه مرد در امور زندگي با همسر خويش مشورت نمايد و در اين مورد رسول خدا صلیالله علیه و سلم را سرمشق خويش قرار دهد. او مدام با اصحاب و همسران خود مشورت ميفرمود؛ زيرا خداوند متعال به او دستور داده بود كه:
{ وَشَاوِرْهُمْ فِي الْأَمْرِ } … (آل عمران / 159)
“در امور با آنان مشورت كن”.
و در مورد صفات اهل ايمان خداوند فرموده است:
{ وَأَمْرُهُمْ شُورَى بَيْنَهُمْ } … (الشوري / 38)
“آنها امورشان را با مشورت حل و فصل مينمايند”.
سنت رسول خدا صلیالله علیه و سلم به صراحت به زنان دستور ميدهد كه در راستاي انتظام امور خانواده، تحقق مصالح، جلوگيري از مفاسد، تأمين خير و دفع شر و زيان از همسرانشان اطاعت نمايند. رسول خدا صلیالله علیه و سلم ميفرمايد:
“هرگاه خانمي نمازهاي روزانهاش را بخواند و ماه رمضان را روزه بگيرد و ناموس خويش را حفظ نمايد و از شوهرش اطاعت كند، قطعاً به بهشت ميرود”.(1)
و در حديث ديگر ميفرمايد:
“هرگاه مرگ به سراغ زني بيايد و شوهرش از او راضي بوده باشد، وارد بهشت ميشود”.
معمولاً زنان عاقل، انديشمند، با شرافت و با كرامت كه عقل، حكمت و فرهنگشان بر ناداني، سطحينگري و ناآگاهيشان برتري دارد، در امور مشروع و صحيح و به خاطر حفظ نظم و اداره خانواده و مصلحت آن از شوهران خود اطاعت مينمايند و فرزندان خود را به خوبي تربيت میكنند و به رضايت خداوند و جنت او نائل ميگردند.
زني كه بدون عذر و دليل از شوهرش اطاعت نمينمايد خود را در معرض خشم و نفرين خداوند قرار ميدهد. رسول خدا صلیالله علیه و سلم ميفرمايد:
“هرگاه مردي زن خود را به بسترش فرا بخواند (و زن بدون معذوريت) او را اطاعت ننمايد و مرد از او خشمگين شود، تا صبح كه ميشود ملائك او را نفرين ميكنند”.
ادامه دارد…
رابطه اسلام و خانواده
