نویسنده: محبوبی
فصل دوم: زندان های خوفناک افغانستان
ادامه زندان پلچرخی
زندان پلچرخی در دورهی بیستسالهی جمهوریت
پس از کنار گذاشته شدن امارت اسلامی از قدرت در نتیجهی عملیات نیروهای ائتلاف بینالمللی و روی کار آمدن جمهوریت در افغانستان، مرحلهی نوین بدبختی و تاراج داراییهای این کشور به سرکردگی آمریکا و به ریاست حامد کرزی آغاز شد. تا زمان تدوین قانون اساسی جدید، قانون اساسی سال 1343 و قوانین عادی ذیربط، به استثنای مواد مربوط به شاه، بهعنوان زیربنای حقوقی افغانستان معرفی گردید. ازاینجهت، نظام محاکماتی و در کل سیستم عدالت جنایی افغانستان تا حد زیادی طبق قانون یادشده عیار گردید. حکومت انتقالی افغانستان در نخستین روزهای تأسیس خود، کمیسیونی را تحت نام کمیسیون عدلی و قضایی ایجاد نمود؛ اما این کمیسیون به دلیل مشکلات داخلی در حکومت نتوانست به فعالیت خود آغاز نماید. روی این ملحوظ پس از مدتی کمیسیون دیگری با نام کمیسیون اصلاحات عدلی و قضایی ایجاد و به کار خود آغاز نمود. این کمیسیون که در طول حیاتش یا مشکلات وظیفوی و یافتن جایگاه اجرایی خود مبارزه نمود، در اولین اقدام پلان گستردهی را برای اصلاح نظام عدلی کشور مطرح نمود که اصلاح زندانها نیز در آن مورد عنایت قرار گرفته بود، اما این طرح و پلان هیچگاه جنبهی عملی پیدا نکرد و در حد یک پلان نظری باقی ماند. یکی از اقدامات مهم این کمیسیون، پیشنهاد تعدیل قانون محابس و توقیفخانهها و ابراز نظر قاطع در مورد انتقال مسئولیت زندانها و توقیفخانهها از وزارت امور داخله به وزارت عدلیه بود. موضوع مهم دیگر در آغاز انتقال زندانها به وزارت عدلیه، موجودیت زندانهای خصوصی بود که نیروهای نظامی بینالمللی و در رأس آن نیروهای نظامی آمریکا، خارج از محدوده قانونی و بهصورت خودسر، در ولایات مختلف کشور ایجاد نموده و بهصورت مکرر مورد استفاده قرار میدادند. ظاهراً از این زندانها بهمنظور توقیف اشخاص مشکوک و زندانیان سیاسی، در بیشتر موارد افراد بیگناه، کسانی که با جمهوریت و تجاوز آمریکا بر افغانستان مخالفت میکردند، استفاده میشد.