نویسنده: نورالحق خادمی
موضوع: افغانستان و فدرالیسم
فدرال به معنای اتحاد، قرارداد یا توافق و پیمان، یک مفهوم سیاسی است که در آن گروهی از ایالات و کشورها که به یکدیگر متعهد شدهاند و به نمایندگی از آنها یک حکومت مرکزی وجود دارد. اصطلاح فدرالیسم همچنین برای توصیف یک سیستم حکومتی به کار میرود که در آن حق حاکمیت، مطابق قانون اساسی بین حکومت مرکزی و واحدهای سیاسی تشکیلدهنده آن (مانند ایالتها و کشورهای) تقسیم شده است.
خطرات فدرالیسم در افغانستان
کشورهای دارای ساختار فدرال، عموماً طی شکلگیری ابتدایی و بنیانگذاری یا اتحاد چند منطقه همچون آلمان (اتحاد شرقی و غربی) یا ایالات متحد امریکا و یا طی شکلگیری مجدد، مثلاً پس از جنگ یا فروپاشی (چون عراق یا روسیه) به سیستم فدرال تغییر شکلگرفتهاند. در حقیقت تابهحال هیچ کشور یکپارچه و موجود در صحنه بینالملل، روش کشورداری خود را برای تقویت حضور اقوام و یا دموکراتیزهکردن ساختار کشور، به سیستم فدرال تغییر نداده است. همچنین بالابردن سطح خدمترسانی به ولایت، فدرالیسم محسوب نمیشود. سیستم حکومتی فدرال در جهان پیوسته برای جلب رضایت ملتها، ایالتها، اقلیتهای استقلالطلب و خودمختار جهت آسانسازی شکلگیری کشور جدید یا پایداری و دوام کشور نوسازی شده یا اتحاد چندین ملت با یکدیگر عرضه شده است.