ترتیب کنند: نورالحق خادمی
موضوع: حقوق والدين بر فرزندان
4- صله رحم:
پدر و مادر پس از فوتشان اين حق را بر دوش فرزندان خود دارند که به اقوام و خويشاوندان و دوستان آنها سرکشي کنند. اين کار نوعي احترام نهادن و قدرداني از آنهاست. رسول خدا صلیالله علیه و سلم فرمودهاند:
“بهترين کار نيک، صله رحم با دوستان و خويشاوندان پدر (و مادر) است”.
براي مثال: رسول خدا صلیالله علیه و سلم دوستان حضرت خديجه – رضي الله عنها – را بسيار مورد اکرام و احترام قرار ميداد و از نظر مادي به آنها ميرسيد و به ديدار هاله خواهر خديجه ميرفت و گاهي گوسفندي را ذبح ميکرد و گوشت آن را در ميان دوستان او تقسيم ميفرمود. وقتي که سرکشي و احترام دوست همسر بدين صورت باشد اکرام و احترام اقوام و دوستان پدر و مادر در اولويت قرار ميگيرد.
روزي عبدالله بن عمر به مردي عرب برخورد کرد و قبايي ارزشمند را به او هديه داد، همراهان گفتند: ميشد قبايي ارزانتر از آن را به آن عرب بدهي. عبدالله بن عمر گفت: او يکي از دوستان پدرم بوده است و من خود از رسول خدا صلیالله علیه و سلم شنيدم که ميفرمود: “بهترين کار نيک، صله رحم دوستان و خويشاوندان پدر و مادر توسط فرزند آنهاست”.
ديدار و سرکشي دوستان پدر و مادر هم کاري است مطلوب. ابوبرده ميگويد: من وارد مدينه شدم و عبدالله بن عمر – رضي الله عنهما – نزد من آمد و گفت: ميداني چرا نزد تو آمدهام؟ گفتم : نه. گفت: از رسول خدا صلیالله علیه و سلم شنيدهام که ميفرمود: “هرکس ميخواهد به زيارت پدر و مادر خويش در قبرستان برود، از دوستان آنها ديدن نمايد”. من ميدانم که پدرم با پدر تو دوست بود و خواستم براي اداي وظيفه به ديدار تو بيايم.
از مجموع حقوق والدين و مسئوليت فرزندان در مقابل آنها بسيارند و متأسفانه در بسياري از موارد فرزندان نسبت به مسئوليتهايشان کوتاهي ميکنند و در حق يکي يا هر دوي آنها به طور شايسته تلاش لازم را نمينمايند و احساس مسئوليت نميکنند، هرچند قصد، نيت و تلاش در حد توانايي ملاک عمل است و هرکس به اندازه تلاشي که مينمايد بهرهمند ميشود؛ زيرا رسول خدا صلیالله علیه و سلم فرمودهاند:
“هيچ فرزندي نميتواند از عهده مسئوليت خود در مقابل والدينش بربيايد، مگر آنکه آنان برده باشند و او آنها را خريداري و آزاد گرداند”.