سایه همسایه

نویسنده: نورالحق خادمی
موضوع: چالش‌های فرهنگی افغانستان
مدارس دینی
مدارس دینی رسمی در زمان جمهوریت بر اساس نصابی ضعیف و تدریس نامنظم، در اکثر مدارس بزرگ، با وجود اساتیدی که غالباً از شیوه‌های تدریس مدرن بهره‌ای نداشتند یا از تطبیق آن عاجز بودند، به پیش می‌رفت. در حقیقت دولت جمهوری برای بلندبردن سویه دینی جامعه کار نمی‌کرد؛ بلکه برای مصروف ساختن اذهان عامه و بدیلی مخرب برای طالبان علوم دینی که به مدارس دینی پاکستان می‌رفتند باشد. دولت مدارسی را حمایت و راه اندازی می‌کرد که بتواند به‌وسیله آن تیشه به ریشه این علوم زده و فرش آن را از جامعه ما براندازد.
در این مدارس نصاب تا صنف 12 بر اساس سیستم قدیم، و صنوف 13 و 14 بر اساس سیستم کردیت تنظیم گردیده بود. مدارس از تطبیق کامل هر دو سیستم عاجز بودند و دروس خیلی کمی از شروع هر کتاب خوانده می‌شد و امتحان سطحی برگزار و متعلمین به صنوف بعدی منتقل می‌شدند. عدم تطبیق سیستم به دلایل مختلفی بر می‌گردد. اول این‌که متون دینی تنظیم شده برای آموزش، سطح بندی و آسان سازی نشده اند، بدین معنی که بازنویسی و آماده سازی برای صنف و سطح سواد متعلمان تنظیم نشده اند. علما قدیم متون را فشرده و تا حدودی پیچیده، مطابق سطح تحصیل طلاب زمان خود می‌نوشتند، متأسفانه که علما امروزی ما در مدارس، اکثرا بدون در نظر داشت سطح سواد و فهم طلاب به تدریس متون قدیمی ادامه می‌دهند و به نتایج حاصل از این تدریس اهمیت خاصی قائل نمی‌شوند؛ درحالیکه نصاب مدارس دینی رسمی در اکثر کشورهای عربی و غیر عربی از تفاوت چشمگیری برخوردار شده، و آنان نصاب آموزشی خود را مبتنی بر نتیجه تنظیم نموده اند.