تالیف: سعدیه سالازهی
ترتیب کننده: کرار
موضوع: گذری کوتاه بر زندگانی امام ابوحنیفه رحمهالله
چرا امام ابوحنیفه از صحابه روایت نکرده است؟
پروفسور شبلی نعمانی نوشته است: روایت کردن امام ابوحنیفه از اصحاب ثابت نشده و این سبب تعجب مردم قرار گرفته است حضرات مؤرخین نظرات متفاوتی را اظهار داشته اند برخی بر این باورند که امام ابوحنیفه در آن وقت مشغول به تحصیل علم نبود و فقط با پدرش سرگرم تجارت بود و عقربهی رشد و تکامل ایشان در جهت کمالات یک تاجر موفق در حرکت بود در عنفوان جوانی بود که با راهنمایی امام شعبی به بازار علم قدم گذاشت و این زمانی بود که فرصت از دست رفته بود و کسی از اصحاب رسول الله صلى الله عليه وسلم زنده نبود.
اما به نظر من توجیه دیگری را میتوان یافت و آن اختلاف محدثین در شرایط سنی آغاز به تحصیل علم حدیث است.
در این رابطه که حداقل سن برای یادگیری حدیث چند سال است بزرگان کوفه از همه بیشتر احتیاط میکردند آنها به طلاب کمتر از بیست سال اجازهی ورود به درسگاه نمیدادند؛ زیرا به نظر آنان احادیث بالمعنی روایت شده اند و لازم است که شاگرد از نظر سن بزرگ و کامل باشد و گرنه احتمال دارد در فهمیدن و ادا کردن مطلب دچار اشتباه شود. پس غالباً همین شرط سبب میگردد که امام ابوحنیفه از این افتخار بزرگ محروم گردد.
این شرط عاری از مصلحت نیست افرادی که در سن ده تا سیزده سالگی از صحابه حدیث شنیده اند اگر چه روایت آنها کاملاً قابل اعتماد میباشد؛ بدین معنی که از رسول الله صلى الله عليه وسلم فقط با یک واسطه روایت کرده اند اما یقیناً این احتمال وجود دارد که به علت کم سنی، مفهوم حدیث را با تمام خصوصیتهایش ادا نکرده باشند و در اثر آن اشتباهات بزرگ رخ دهد.
فقیـه عـراق
