نویسنده: محبوبی
فصل اول: شناخت دموکراسی
درآمد
در این فصل (شناخت دموکراسی)، جهت آشنایی هر چه بیشتر با دموکراسی، ابتدا تعاریف متعدد دموکراسی از نگاه اندیشمندان مورد بررسی قرار گرفته، سپس اصول و مبانی دموکراسی تذکر یافته است و در ادامه به انواع دموکراسی پرداخته شده و در آخر، عناصر بنیادی و تشکیلدهندهی دموکراسی مورد بحث و بررسی قرار گرفته است.
تعریف دموکراسی
واژهی دموکراسی دارای مفهومی سهل و ممتنع است. از این مفهوم با وجود سادگی ظاهری، تعریفها و تعبیرهای متعددی برداشت میشود. از این جهت صاحبنظران معترفاند که هیچ تعریف و تعبیر جامع و مانع و مورد اتفاقی برای دموکراسی وجود ندارد. تمام این تعریفها دارای عناصری مشترکی، مانند مردم و نقش آنها در نظام سیاسی جامعه، هستند. با وجود تعریفهای متعدد از دموکراسی، آموزه «قدرت مردمی» را میتوان هستهی مشترک اندیشهها و برداشتهای گوناگون از دموکراسی بهحساب آورد (بلاستر، 1383: 97).
دموکراسی در گذر زمان دچار تغییر و تحول شده است. چیزی که امروز از دموکراسی از زبان آمریکا و اروپا میشنویم، آن چیزی نیست که در یونان باستان (کسانی که اعتبار ابتکار این ایده به آنها بر میگردد) در سر داشتند. از نگاه آنها دموکراسی، به معنای نوعی حکومت بود که در آن شهروندان، در مجالس آزاد جمع شوند و در مورد وضع قوانین، اتخاذ تصمیمهای کلیدی (مثل این که آیا وارد جنگ شوند یا خیر) و تعیین مقامها تصمیم بگیرند. در حالی که دموکراسی امروزی، نوع حکومتی است که بر اساس آرای مردم در انتخابات به وجود آمده باشد (باتلر، 1400: 2).