تالیف: وهبه زحیلی
موضوع:حقوق اطفال و سالمندان
ز- تربیت اطفال
ادامه
و در زمینه احکام شریعت لازم است کودکان با کلیاتی از مسائل شرعی ضروری و نقش آنها در ایجاد پایههای نظم و مراعات حقوق و تأمین آزادی، مساوات، عدالت و انصاف آشنا شوند. همچنان که وصایای دهگانه قرآنی در آخر سوره «انعام» بیانگر آنهاست و میفرماید:
﴿۞قُلۡ تَعَالَواْ أَتلُ مَا حَرَّمَ رَبُّكُمۡ عَلَيكُمۡۖ أَلَّا تُشرِكُواْ بِهِۦ شَيا﴾ [الأنعام: 151].
«بگو: بیایید آنچه را پروردگارتان بر شما حرام گردانیده بیان کنم اینکه (کسی و) چیزی را با او شریک ننمایید و نسبت به پدر و مادر خود به خوبی رفتار کنید».
و در زمینه امور بهداشتی لازم است کودکان را با آداب نظافت، طهارت و حفظ سلامتی خود در راستای عمل به توجیهات قرآن و سنت رسول خدا صلیالله علیه و سلم آشنا نماییم. زیرا رسول خدا صلیالله علیه و سلم فرمودهاند: «بهداشت و پاکیزگی بخشی از ایمان است» همچنین فرموده است: «از قضای حاجت در کنار چشمه، چاه، محل عبور مردم و سایه درختان پرهیز کنید».
و در زمینه ورزش و تقویت جسمی، لازم است کودکان را با ورزشهای مفید و مباح عادت دهیم و از ورزشهای زیانآور و خطرناک مانند: مسابقات پرش با موتور و بکس، … جلوگیری کنیم. همچنین نباید کودکان به بازیهای زیانآور و خطرناکی برای خود و جانداران مانند: به جنگ دادن خروس و قوچ و … بپردازند. در مورد نیروی جسمی و توانایی روحی رسول خدا صلیالله علیه و سلم فرمودهاند:
«مؤمن توانا و نیرومند نزد خداوند بهتر و محبوبتر است از مؤمن ضعیف و ناتوان هرچند هریک را خیر و منافعی است».
همچنین حضرت عمر رضیالله عنه فرموده است: «شنا و تیراندازی و سوارکاری را به فرزندان خویش بیاموزید».
و در زمینه روابط اجتماعی لازم است کودکان به احترام نهادن به مردم، سلام و احوالپرسی، کمک و همکاری در جهت خیر و مصلحت عادت داده شوند؛ زیرا خداوند متعال فرموده است:
﴿وَتَعَاوَنُواْ عَلَى ٱلبِرِّ وَٱلتَّقوَىٰۖ وَلَا تَعَاوَنُواْ عَلَى ٱلإِثمِ وَٱلعُدوَٰنِ﴾ [المائدة: 2].
«در رابطه با امور نیک و پرهیزکاری با یکدیگر همکاری کنید. اما در مورد امور گناه و دشمنیزا از همکاری با هم پرهیز نمایید».
رسول خدا صلیالله علیه و سلم فرمودهاند:
«هیچ یک از شما ایمان (کاملی) ندارد، مگر آنکه هرچه را که برای خود دوست میدارد برای برادر مسلمانش نیز دوست بدارد».
همچنین فرموده است:
«از گناهان پرهیز کن تا عابدترین مردم باشی، به آنچه خداوند نصیبت گردانیده راضی باش تا بینیازترین مردم بشوی و به همسایهات نیکی کن تا مؤمنی راستین گردی. و هرچه را برای خود دوست میداری برای مردم نیز دوست بدار تا مسلمانی واقعی بگردی و از خندیدن بیش از حد پرهیز کن! زیرا خندیدن بسیار موجب دلمردگی میشود».
و فرموده است:
«مؤمن برای مؤمن همچون ساختمانی است که برخی از آن برخی دیگر را محکم میگرداند».
و فرمودهاند:
«انسان مؤمن اهل الفت و معاشرت است و کسی که اهل معاشرت و رفتوآمد نباشد خیری در او نیست و بهترین مردم مفیدترین آنها برای دیگران است».
و در عرصه مسائل فرهنگی، علمی و فکری لازم است اولیاء و مربیان تلاش کنند که عشق و علاقه به علم و معرفت را در او به وجود آورند و او را به مقدار زیادی از فرهنگ و معارف عمومی و مخصوص و تربیت فکری درست و پیشرو و متمدنانه براساس خبرگی و مهارت در همه زمینههای علوم و معارف مسلح سازند؛ زیرا اسلام دین دانش، تمدن، پیشرفت و سربلندی است. خداوند متعال این دعا را به همه انسانها آموخته است که بگویند:
﴿رَّبِّ زِدنِي عِلمٗا ١١٤﴾ [طه: 114].
«پروردگارا بر دانشم بیفزای».
و فرموده است:
﴿يَرۡفَعِ ٱللَّهُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ مِنكُمۡ وَٱلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلعِلمَ دَرَجَٰتٖ﴾ [المجادلة: 11].
«خداوند به کسانی از شما که ایمان آوردهاند و بهرهای از علم دارند درجات بلندی را بخشیده است.».
فقـه خـانواده
