نویسنده: نهضت
فصل اول: حقوق بشر غربی
ادامه
حقوق
حقوق در لغت: واژه یا مفهوم حقوق در فرهنگ لغت، به عنوان جمع حق تعریف شده و به معنای راستیها، درستیها، وظایف، تکالیف و دستمزد بهکار میرود (معین، 1387: 1/ ۷۸۹). از منظر حقوقی، این واژه به مجموعهای از قوانین، قواعد و رسوم لازمالاجرا اشاره دارد که به منظور برقراری نظم و عدالت در جوامع انسانی وضع یا پذیرفته شده است.
در اصطلاح علم حقوق: حقوق به مجموعهای از قواعد و مقررات اطلاق میشود که بر روابط افراد یک جامعه در بازهی زمانی مشخص حاکم است. به بیان دیگر، حقوق شامل مجموعهای از بایدها و نبایدها است که اعضای یک جامعه موظف به رعایت آنها هستند و دولت به عنوان نهاد حاکم، ضمانت اجرای این قواعد را بر عهده دارد ( لنگرودی، 1371: 12). به عبارت دقیقتر، حقوق نظامی از قوانین و مقررات است که به منظور تنظیم روابط اجتماعی، استقرار نظم و تحقق عدالت در جامعه وضع شده و از ضمانت اجرای کافی و موثر برخوردار است. در تعریف دینی، حقوق به مجموعهای از قوانین و مقررات اجتماعی اطلاق میشود که از سوی خداوند، به عنوان خالق انسان و جهان، برای برقراری نظم، قسط و عدل در جامعه بشری تدوین شده است. هدف این قوانین، تأمین سعادت جامعه و هدایت انسانها به سوی زندگی متعالی است. در این تعریف، حقوق بهعنوان یک مفهوم مفرد در نظر گرفته میشود و نه جمعِ حق. بنابراین، در این معنا، حقوق با قانون مرادف است. برای مثال، به جای عبارت حقوق اسلام، میتوان از اصطلاح قانون اسلام استفاده کرد.
حقوق، چه در معنای لغوی و چه در اصطلاح حقوقی و دینی، بهعنوان مجموعهای از قواعد، مقررات و امتیازات تعریف میشود که هدف آن تنظیم روابط اجتماعی، برقراری نظم و تحقق عدالت در جامعه است. این مفهوم هم شامل وظایف و تکالیف افراد میشود و هم حقوق فردی مانند حق حیات، مالکیت و ازدواج را در بر میگیرد. از منظر دینی، حقوق بهعنوان قوانین الهی برای هدایت انسانها به سوی سعادت و زندگی متعالی در نظر گرفته میشود.
حقوق بشر غربی (نقدی بر مبانی و عملکرد)
