نویسنده: محبوبی
فصل اول: شناخت دموکراسی
انواع دموکراسی
ب. دموکراسی نمایندگی (پارلمانی)
برجستهترین تغییر در دموکراسی، طی انتقال از دموکراسی مستقیم به آن چیزی اتفاق افتاد که امروزه بهعنوان دموکراسی مبتنی بر انتخاب نمایندگان وصف میشود؛ حکومت «مردم بهوسیله مردم» به حکومت «نمایندگان مردم بر مردم» تبدیل شده و سرانجام نیز به حکومت «نمایندگان اکثریت بر مردم» تغییر یافته است (نقیبزاده، 1372: 20). در واقع، در نظام نمایندگی سعی میشود بر موجبات عملی نبودن مشارکت مستقیم عمومی غلبه شود، در حالی که عمومیت مشارکت حفظ شود (کوهن، 1378: 125). دموکراسی نمایندگی بیشتر در دولتها و کشورهای جدید که وسعت و جمعیت زیادی دارند، اجرا میشود؛ در این دولتها مردم به طور غیرمستقیم به واسطه نمایندگان مورد اعتماد خود، اداره دولت را تنظیم و بیان میدارند. اصل اینگونه دموکراسیها چنین است که با وجود اینکه حاکمیت به مردم تعلق دارد، نمایندگانشان آن را اعمال میکنند. نمایندگان به صورت ادواری انتخاب میشوند و در برابر مردم مسئولاند (حافظنیا و کاویانی، 1383: 226).
ج. دموکراسی اجتماعی
این نوع از دموکراسی بر تأمین رفاه اجتماعی و ایجاد دولت رفاهی و توزیع ثروت در جامعه بهوسیله دولت تأکید مینماید. طرفداران دموکراسی اجتماعی در پی آن بودند تا اصول لیبرالیسم و حکومت مبتنی بر اصل نمایندگی و حاکمیت مرد را با اصول اصلاحات اجتماعی و عدالت توزیعی در آمیزند. به عبارت دیگر، دموکراسی اجتماعی آن نوع دموکراسی است که تا اندازهای روح سوسیالیسم در آن دمیده باشد و از این جهت از نگاه سیاستهای اجتماعی و اقتصادی در حد وسط میان لیبرالیسم و سوسیالیسم قرار میگیرد؛ بنابراین، دموکراسی اجتماعی بر مسئولیت اجتماعی دولت تأکید دارد، هرچند در عین حال پاسدار نظام سرمایهداری به وجهی تعدیلشده است (بشیریه، 1380: 182-183).