تالیف: وهبه زحیلی
موضوع: حقوق خویشاوندان
ادامه:
- صله رحم
خداوند متعال انسانها را به ارتباط با خویشاوندان و محبت با آنها دستور فرموده است؛ زیرا قطع ارتباط و عدم رفت و آمد با آنها زمینه نگرانی و دشمنی را میان افراد خانواده فراهم مینماید و سبب تفرقه و پراکندگی میشود و شرایطی را فراهم مینماید که به هیچوجه با تفاهم و تعاونی که اسلام خواهان تحقق آن میان همه افراد جامعه مسلمان است، سازگار نیست. خداوند متعال میفرماید:
﴿إِنَّ هَٰذِهِۦٓ أُمَّتُكُمۡ أُمَّةٗ وَٰحِدَةٗ وَأَنَا۠ رَبُّكُمۡ فَٱعبُدُونِ﴾ [الأنبیاء: 92].
«به راستی این (امت) امت واحد و (یکپارچه) است و من پروردگار همه شما هستم و پس تنها مرا پرستش کنید».
و در مورد پرهیز از قطع صله رحم و عدم ارتباط با خویشاوندان میفرماید:
﴿فَهَلۡ عَسَيتمۡ إِن تَوَلَّيتُمۡ أَن تُفسِدُواْ فِي ٱلأَرۡضِ وَتُقَطِّعُوٓاْ أَرۡحَامَكُم﴾ [محمد:22].
«آیا اگر (از قرآن و هدایت اسلام) روی گردان شوید، جز این انتظار دارید که در زمین به فساد بپردازید و پیوند خویشاوندی میان خود را قطع کنید؟»
همچنین در مورد ضرورت رفت و آمد، الفت و محبت با خویشاوندان قرآن به صراحت میفرماید:
﴿وَأُوْلُواْ ٱلأَرۡحَامِ بَعضُهُمۡ أَوۡلَىٰ بِبَعضٖ فِي كِتَٰبِ ٱللَّهِ مِنَ ٱلمُؤۡمِنِينَ وَٱلمُهَٰجِرِينَ﴾ [الأحزاب: 6].
«و خویشاوندان نسبت به همدیگر در کتاب خداوند، از مؤمنان و مهاجران برترند».
این آیه به موضوع ارث بردن مهاجرین از دیگران پایان داد و موضوع ارث بردن را تنها براساس پیوند خویشاوندی قرار داد.
در مورد ترغیب به صله رحم احادیث بسیاری از رسول خدا صلیالله علیه و سلم روایت شده است که میتوان به موارد زیر اشاره کرد: رسول خدا صلیالله علیه و سلم فرمودهاند:
«هرکس که میخواهد روزیش بیشتر شود و عمرش طولانی شود، با خویشاوندان خویش رفت و آمد داشته باشد».
و فرمودهاند:
«صدقه و صله رحم عمر انسان را بیشتر نموده و از مرگ نامطلوب، سختی و مشکلات جلوگیری مینماید».
خداوند کسانی را که با خویشاوندان خویش قطع ارتباط مینمایند، مورد ملامت قرار داده و قیامکنندگان به صله رحم و محبت با اقوام را به محبت و دوستی خود مژده داده است. رسول خدا صلیالله علیه و سلم فرموده است:
«مهربانی و صله رحم با عرش خداوند در ارتباط است و میگوید: هرکس مرا پیوند دهد، خداوند او را به خود پیوند میدهد و هرکس مرا قطع کند، خداوند ارتباطش را با او قطع خواهد نمود».
و در حدیثی قدسی آمده است: «خداوند عزوجل فرمودهاند: من خداوند رحمانم و خود مهربانی و رحمت را آفریدهام و آن را از اسم خود برگرفتهام، هرکس با دیگران مهربانی ورزد و با خویشاوندان در ارتباط باشد من هم با او مهربان خواهم بود و هرکس با آنها قطع رابطه نماید، با او قطع رابطه مینمایم و بنیانش را برمیاندازم».