نویسنده: محبوبی
فصل چهارم: چالشهای دموکراسی
ه. بیثباتی سیاسی
بیثباتی سیاسی یکی از چالشهای تاریخی است که در طول تاریخ مانع نهادینهشدن دموکراسی در این سرزمین شده است. این خصوصیت (بیثباتی) تقریباً تمام دولتهای افغانستان از زمان امانالله خان تا دورهٔ امارت اسلامی اول را شامل میشود. میانگین عمر تمام این حکومتها، بهاستثنای سلطنت ظاهر شاه، کمتر از پانزده سال بوده است. بیثباتی سیاسی یکی از مهمترین عواملی است که نهاد دولت در طول تاریخ نتوانسته است در افغانستان بهگونهی مطلوب نهادینه شود. بهگفتهی ظاهر طنین: «افغانها علیرغم پیروزی در میدان جنگ، در اسارت سرنوشتی که تاریخ و جغرافیا نصیب آنها کرده است، قادر نبودهاند تا پیروزیهایشان را به آخر برسانند» (طنین، ۱۳۸۴: ۸).
افغانستان بهدلیل داشتن موقعیت استراتژیک همواره مورد تهاجم و تاختوتاز امپراتوریها قرار گرفته است. رقابت قدرتهای بزرگ جهت تسلط بر افغانستان را باید یکی از مهمترین عوامل بیثباتی سیاسی این کشور قلمداد نمود. چالش تاریخی دیگر در مسیر دموکراسیسازی افغانستان، وارد نمودن نظامهای سیاسی گوناگون به کشور بوده است که بیشتر موارد این نظامها با یکدیگر تناقض ساختاری داشتهاند. «یگانه ملت در دنیا هستیم که در ظرف چند دهه اشکال مختلف رژیمهای سیاسی را تجربه کردهایم؛ رژیم شاهی مطلقه، رژیم جمهوری اتوکراتیک، رژیم جمهوری دموکراتیک، حکومت اسلامی و رژیم امارت اسلامی [رژیم جمهوری اسلامی] رژیمهاییاند که ما تا اکنون تجربه کردهایم و تمام این رژیمها عملاً به اثبات رسانیدند که نه به قدرت حاکمهٔ مردم اعتقاد داشتند و نه بر اساس رضایت مردم حکومت کردهاند» (فولادی، ۱۳۸۲: ۱۲۸).
مأموریت شکست خورده
