فقـه خـانواده

تالیف: وهبه زحیلی
موضوع: 5- ثروت و مالکیت از نظر اسلام
2- ثروت و فساد
در غالب اوقات ثروت و دارایی زمینه را برای گناه، خلاف‌کاری، سرکشی و ستم‌کاری فراهم می‌نماید. در این مورد شواهد زیادی در جامعه‌ها وجود دارد و خداوند متعال به گونه‌ای به آن اشاره فرموده که در مورد آن شکی باقی نمی‌ماند، خداوند متعال می‌فرماید:
﴿كَلَّآ إِنَّ ٱلإِنسَٰنَ لَيَطغَىٰٓ ٦ أَن رَّءَاهُ ٱستَغنَىٰٓ ٧ إِنَّ إِلَىٰ رَبِّكَ ٱلرُّجعَىٰٓ ٨﴾ [العلق:6- 8].
«قطعاً (اغلب) انسان‌ها هرگاه خود را ثروتمند و بی‌نیاز می‌بینند * راه سرکشی (و ستم‌کاری) را در پیش می‌گیرند * مسلماً بازگشت همه به سوی پروردگار توست».
3- انتفاع از اموال
خداوند متعال استفاده معقول و مناسب از اموال را روا گردانیده و فرموده‌اند:
﴿هُوَ ٱلَّذِي خَلَقَ لَكُم مَّا فِي ٱلأَرۡضِ جَمِيعٗا﴾ [البقرة: 29].
«او کسی است که همه آن‌چه که را در زمین قرار دارد برای همه شما آفریده است».
و این بدان معناست که خداوند همه ثروت‌ها، معادن، انرژی، جنگل‌ها و زمین‌ها را برای استفاده انسان‌ها آفریده تا براساس تعاون، تفاهم، عدالت و به دور از دشمنی و کینه‌دوزی در راستای خیر و مصلحت فردی، اجتماعی، دنیوی و اخروی آن‌ها را مورد استفاده قرار دهند.
4- مشروعیت ثروت
بر اهل ایمان واجب است که همه توان خود را برای حلال و مشروع بودن منبع درآمد خویش به کار بگیرد و از دروغ، دزدی، اختلاس، معاملات مشکوک، خیانت، سوء استفاده، فریب‌کاری، اجبار در معامله، غصب، غارت و دیگر امور نامشروع پرهیز نماید. خداوند متعال در این‌باره می‌فرماید:
﴿يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ كُلُواْ مِمَّا فِي ٱلأَرۡضِ حَلَٰلٗا طَيِّبٗا وَلَا تَتَّبِعُواْ خُطُوَٰتِ ٱلشَّيطَٰنِۚ إِنَّهُۥ لَكُمۡ عَدُوّٞ مُّبِينٌ﴾ [البقرة: 168].
«ای مردم! از حلال و پاکی‌های موجود در زمین بخورید (و استفاده کنید) اما از (فریب‌کاری‌های) گام به گام شیطان دنباله‌روی نکنید، به راستی او برای شما دشمنی آشکار است».