نبی رحمت

تالیف: سید ابوالحسن ندوی
معاهده و صلح:
صلح و آزمایش
نخستین چیزی که رسول‌الله صلی‌الله علیه و سلم خواست در معاهده بنویسد، این بود که بر مبنای این صلح نامه «قریش» مانع ما از طواف بیت‌الله نشود. «سهیل» گفت: قسم به خدا اگر چنین شود عرب‌ها می‌گویند که ما مورد اجبار و فشار قرار گرفتیم لذا این شرط امسال امکان‌پذیر نیست، البته سال آینده شما می‌توانید بیت‌الله را طواف نمایید. رسول‌الله صلی‌الله علیه و سلم پذیرفت و این شرط نوشته شد.
شرط دیگری که «سهیل» پیشنهاد کرد، این بود که هر کسی از ما نزد شما بیاید، گرچه بر آیین و دین شما باشد شما حتماً او را به‌سوی ما برگردانید. اصحاب گفتند: سبحان‌الله این چه شرطی است؟ چگونه یک نفر را بعد از این‌که اسلام آورده باشد به‌سوی مشرکین برگردانیم؟ در همین گفتگو بودند که «ابوجندل بن سهیل» در حالی‌که زنجیر به پا داشت خود را به مسلمانان رسانید. «سهیل» گفت: نخستین چیزی که باید من با شما طی کنم این است که ابوجندل را برگردانید.
رسول‌الله صلی‌الله علیه و سلم فرمودند: هنوز که ما نوشته را تمام نکرده‌ایم. اما «سهیل» گفت: اگر چنین نکنید من هیچ قراردادی با شما امضا نمی‌کنم. رسول‌الله صلی‌الله علیه و سلم فرمود: او را به‌خاطر من رها کنید. «سهیل» گفت: من هرگز چنین کاری نمی‌کنم. دوباره رسول‌الله صلی‌الله علیه و سلم فرمود: این کار را بکنید، او گفت: ابدا نمی‌کنم.
اینجا بود که «ابوجندل» رو به مسلمین کرد و گفت: ای مسلمانان! آیا من دوباره به‌سوی مشرکین برگردانده می‌شوم در حالی‌که مسلمان شده و آمده‌ام؟ مگر نمی‌بینید که با من چگونه رفتار شده است؟ در واقع او به‌خاطر الله سخت مورد شکنجه واقع شده بود. با این وصف رسول‌الله صلی‌الله علیه و سلم او را برگرداند.
سرانجام طرفین صلح کردند مبنی بر این‌که تا ده سال جنگ نکنند، هیچ‌کسی بر دیگری تعرض نکند، مردم در امنیت باشند. البته هر کسی از «قریش» بدون اجازه اولیای خود نزد حضرت محمد صلی‌الله علیه و سلم بیاید، باید او را به‌سوی اولیایش برگرداند، ولی هر کسی از همراهان حضرت محمد صلی‌الله علیه و سلم برود، «قریش» او را برنمی‌گرداند. بقیه قبایل آزاداند و در صورت تمایل می‌توانند وارد عهد و پیمان هر یک از طرفین یعنی حضرت محمد صلی‌الله علیه و سلم و «قریش» بشوند.