نویسنده: محبوبی
کلیات
جنگ از نگاه اسلام
از اینرو، اسلام رسیدن به مقصود از هر راهی را جایز نمیشمارد و ارزشهای انسانی – یعنی چیزی که همه انسانها بدون در نظر گرفتن عقیده و مذهب به آن معتقدند – را زیر پا نمیگذارد؛ ارزشهایی چون: صداقت، عدالت و حمایت از محرومان در خلال جنگها بارها سفارش شده است و قرآنکریم مؤید این ماجرا است. در جنگهای بشری هدف، رسیدن به لذایذ بیشتر و منابع مادی بیشتر است و در این مسیر، ارزشهای اخلاقی، موهوم تلقی میشود؛ مگر اینکه بتواند وسیلهای برای کسب هدف قرار بگیرد. اسلام برای منافع مادی و آنی که بهخاطر آن جنگی صورت بگیرد و خون انسانها هدر برود، در اصول خود هیچ ارزش و سازشی قائل نیست. جنگ در اسلام بر دو پایه جهاد و شهادت استوار است که جهاد از لحاظ ماهوی با جنگهای متعارف تفاوت فاحش دارد و معنی فقهی آن بذل و بخشش و کوشش فرد در راه خدا است؛ یعنی تبلیغ ایمان و نشر تفکر خداپرستی و اعتلای کلمه حق در جهان. مفهوم دیگری که در جهاد اسلامی از اصول اساسی است، شهادت است. شهادت، پایاندادن به حیات برای دفاع از ارزشها و حیات انسانی جامعه و افراد آن و تعیین ملاک و میزان الگو برای زندگی در این جهان است.
بنابراین جنگ اسلامی با تکیه بر فرهنگ شهادتطلبی به هنگام ضرورت و آخرین راه ممکن و در وضعیت خاصی که بیان شد، صورت میگیرد و هدفش برپایی عدالت، برابری و حق است و مطامع دنیوی و قدرتطلبی فردی و حاکمشدن یک فرد یا حزب در آن مطرح نیست. البته در طول تاریخ، برخی دنیاپرستان به نام اسلام به کشورگشاییهایی دست زدهاند که مورد تأیید اسلام ناب نیست.
جنگ تبلیغاتی