نویسنده: محبوبی
فصل هشتم: امپریالیزم
۳. اصول امپریالیزم
اصول و مبانی امپریالیزم موضوعی گسترده و پیچیده است که از جنبههای سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و تاریخی قابل بررسی است. در ادامه به بررسی برخی از اصول کلیدی امپریالیزم پرداخته شده است:
أ. گسترش تسلط سیاسی
امپریالیزم به دنبال تسلط سیاسی بر کشورها و مناطق دیگر است. این تسلط میتواند از طریق اشغال نظامی، ایجاد حکومتهای دستنشانده یا تحمیل قوانین و سیاستها صورت گیرد. هدف اصلی این است که کشورهای امپریالیستی نفوذ خود را در عرصه بینالمللی افزایش دهند و در تصمیمات سیاسی و نظامی کشورهای ضعیفتر دخالت کنند. این تسلط میتواند به اشکال مختلفی صورت گیرد و اهداف مختلفی را دنبال کند (رواسانی، 1380: 23). در ادامه جهت روشنتر شدن بحث به برخی این اشکال پرداخته شده است:
۱. اشغال نظامی و استعمار مستقیم: یکی از واضحترین اشکال گسترش تسلط سیاسی، اشغال نظامی و استعمار مستقیم است. کشورهای امپریالیستی با استفاده از نیروی نظامی، مناطق دیگر را اشغال میکنند و حکومتهای دستنشانده را در آن مناطق برقرار میسازند. این حکومتها معمولاً از سیاستها و دستورات کشورهای امپریالیستی پیروی میکنند و منافع آنها را تأمین میکنند؛ بهعنوان نمونه میتوان به افغانستان عصر جمهوریت اشاره کرد.
نقدی بر اندیشههای سیاسی