نویسنده: محبوبی
فصل دهم: نظام اسلامی
ابعاد مهم اسلام
أ. بعد اعتقادی «ادامه» توحید (ایمان به یگانگی خداوند):
توحید، اصلی است که بر یگانگی خداوند در ذات، صفات و افعال تأکید دارد. این اصل بیان میکند که معبودی جز الله وجود ندارد و او حاکم مطلق است. هیچ شریک یا همتایی برای او نیست و تمام مخلوقات در ایجاد و بقای خود وابسته به ذات باریتعالی هستند. قرآن کریم در سوره اخلاص میفرماید: «قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ* اللَّهُ الصَّمَدُ* لَمْ یَلِدْ وَلَمْ یُولَدْ* وَلَمْ یَکُنْ لَهُ کُفُوًا أَحَدٌ» (اخلاص، 1-4). ترجمه: (بگو: او الله یگانه است، الله بینیاز است، نه زاده شده و نه زادهای دارد و هیچکس همتای او نیست). این آیات به روشنی بیانگر یگانگی خداوند در ذات و صفات هستند. در سوره انعام نیزآمده است: «قُلْ مَنْ یَرْزُقُکُمْ مِنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ أَمَّنْ یَمْلِکُ السَّمْعَ وَالْأَبْصَارَ وَمَنْ یُخْرِجُ الْحَیَّ مِنَ الْمَیِّتِ وَیُخْرِجُ الْمَیِّتَ مِنَ الْحَیِّ وَمَنْ یُدَبِّرُ الْأَمْرَ فَسَیَقُولُونَ اللَّهُ فَقُلْ أَفَلَا تَتَّقُونَ» (یونس، 31). ترجمه: (بگو: چه کسی شما را از آسمان و زمین روزی میدهد؟ یا چه کسی مالک گوش و چشمهاست؟ و چه کسی زنده را از مرده و مرده را از زنده بیرون میآورد؟ و چه کسی کارها را تدبیر میکند؟ قطعاً خواهند گفت: الله. پس بگو: آیا پروا نمیکنید؟) این آیه نشان میدهد که تمام افعال جهان، از جمله رزق، حیات و مرگ، تنها در دست خداوند است.
بنابراین، جهانبینی توحیدی، پایهای است که تمام نظام اسلامی بر آن استوار است. این جهانبینی، انسان را از شرک و بتپرستی دور میکند و او را بهسوی عبودیت خالصانه برای خداوند سوق میدهد. توحید، انسان را از وابستگی به غیر خدا آزاد میکند و او را بهسوی تعالی و کمال سوق میدهد. در مقابل، جهانبینی غیرتوحیدی و اومانیستی، انسان را بهسوی خودپرستی و انحراف از فطرت الهی سوق میدهد، که امروزه شاهد آثار مخرب آن در جوامع غربی و برخی دیگر از کشورها هستیم.